Review processes are noisy, and more so as the reviewer pool expands to include graduate students and others. Multidisciplinary fields, with diverse methodologies and priorities, deliver especially random outcomes.

Xem thêm bài trước của bác Long trên blog này.

• Điều gì sẽ xảy ra nếu một kẻ lừa đảo trở thành Hiệu trưởng Đại học Quốc gia?
• Chân dung “viện sĩ” PGS TSKH Nguyễn Đình Đức

Cập nhật (1 tháng 9): xem thêm bình loạn ở Complexity Blog.

Theo thống kê của ISI, Thomson Scientific, trong mười năm qua số bài báo quốc tế (article) dùng nguồn nội lực, có địa chỉ thuần tuý Việt Nam, vẫn dẫm chân tại chỗ quanh con số 80 bài/năm, chủ yếu là về Toán và Vật lý lý thuyết. Chưa đầy một nửa số bài báo quá ít ỏi đó lại phân bố trên nhiều ngành KHCN, xã hội nhân văn, đủ thấy chất lượng quá yếu kém của các hướng nghiên cứu phục vụ trực tiếp quốc kế dân sinh như thế nào (thông tin chi tiết xin xem một số bài gần đây được lưu trữ trên website của Tia Sáng, Hoạt động Khoa học và VietnamNet).

Thậm chí, năm 2006 các nhà khoa học chúng ta chỉ gửi đi có 72 bài dùng nguồn nội lực. Sao không đau lòng khi đem con số này so với 332 bài của chỉ riêng một trường Đại học Chulalongkorn làm ngay trên đất Thái Lan. Thế mà người Thái chưa dám nghĩ rằng giới tinh hoa của họ có thể nói chuyện ngang ngửa với đồng nghiệp trên thế giới. Vậy câu hỏi đặt ra: chúng ta, hay người Thái, đi nhầm đường?

Từ hơn ba năm nay, khi những bằng chứng cụ thể này về tình trạng đội ngũ của chúng ta được đưa lên báo chí và các cuộc hội thảo, những người có trách nhiệm vẫn không động tĩnh gì. Những tiếng nói phản hồi đây đó thậm chí còn cho thấy ngược lại: “ta có cách của ta!”. Trong một cuộc hội thảo hoành tráng của giới khoa học gần đây, trước những thông tin đau lòng trên, một vị nhạc trưởng của chúng ta chẳng những không hề bị sốc, mà còn phấn khích mới lạ: “…Tôi tiếp xúc với nhiều chuyên gia nước ngoài thấy họ cũng thường thôi!…, trình độ khoa học của chúng ta không kém họ đâu, ta chỉ kém tiếng Anh thôi!… Chúng ta sẽ tổ chức một nhóm phiên dịch các bài báo khoa học đăng trong nước ra tiếng Anh gửi sang, họ sẽ đăng tất mà!“.

“Chuyên gia nước ngoài” là cái thứ thượng vàng hạ cám. Tôi cũng tiếp xúc nhiều với chuyên gia nước ngoài. Thấy họ giỏi khủng khiếp!

Ngày 12 tháng 4 năm 2007

Thân gửi các Cựu Sinh viên Kỹ thuật Hàng không,

Theo công văn số 105/QĐ-ĐHBK-TCHC ngày 11 tháng 4 năm 2007, Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa quyết định:

Điều 1. Nay để Ông Nguyễn Thiện Tống, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, thôi giữ chức vụ Chủ nhiệm Bộ môn Kỹ thuật Hàng không – Khoa Kỹ thuật Giao thông để tập trung công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

Điều 2. Ông Nguyễn Thiện Tống có trách nhiệm bàn giao công việc cho người được giao phụ trách Bô môn Kỹ thuật Hàng không.

Điều 3. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký.

Đây là kết quả của một qui trình kéo dài hơn 3 tháng qua, từ các cuộc họp đầu tháng 1 năm 2007 đến nay, đặc biệt là cuộc họp Khoa Kỹ thuật Giao thông với Hiệu trưởng ngày 30 tháng 01 năm 2007 mà trong cuộc họp đó ThS Nguyễn Vương Chí (Bí thư Chi bộ khoa) đã trích đọc Nghị quyết ngày 18 tháng 01 năm 2007 của Chi bộ khoa Kỹ thuật Giao thông: “Bộ môn Kỹ thuật Hàng không từ 2000 đến nay không phát triển mà tệ hơn cũ. Ban Chủ nhiệm Khoa phải có sự thay đổi nhân sự Chủ nhiệm Bộ môn Kỹ thuật Hàng không để Bộ môn phát triển hơn”

Đến tháng 7 năm 2007 Ban Giám hiệu hiện tại sẽ hết nhiệm kỳ và Ban Giám hiệu mới sẽ có quyết định mới về nhân sự tất cả các khoa, các bộ môn. Mặt khác đến tháng 9 năm 2007 này tôi đến tuổi 60 nên cũng thôi không giữ chức vụ gì nữa, cho nên đương nhiên tôi sẽ không làm Chủ nhiệm Bộ môn nữa, và Ban Giám hiệu mới có thể cử người thay tôi bất cứ lúc nào từ tháng 7 năm 2007.

Việc làm Chủ nhiệm Bộ môn thêm vài tháng hay thôi trước vài tháng đối với tôi chẳng có gì khác biệt lắm, nhưng việc Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa ra quyết định như trên là bất bình thường đối với một người đương nhiên sẽ thôi không giữ chức vụ gì nữa và việc Chi bộ khoa Kỹ thuật Giao thông ra nghị quyết như trên là phủ nhận sự phát triển của Bộ môn Kỹ thuật Hàng không trong thời gian qua.

Tôi thật ngao ngán cho việc xử sự như thế đối với một người đã giảng dạy tận tình 33 năm qua ở Trường và nhất là đã đóng góp rất nhiều cho việc xây dựng và phát triển Bộ môn Kỹ thuật Hàng không.

Tôi không biết sự thật xung quanh vụ này là như thế nào. Tôi quan tâm đến nó vì vài lẽ:

1. Đại học BK tpHCM là trường cũ của tôi
2. Nếu chuyện của bác Tống quả là có xảy ra như vậy thì thật sự rất đáng buồn. Một chi bộ Khoa có quyền hạn và khả năng đánh giá thành bại của một bộ môn sao? Chi bộ là tổ chức chính trị chứ có thẩm quyền gì về giáo dục hay nghiên cứu khoa học đâu? Cứ giả sử như đánh giá này có phần đúng (mặc dù bài đăng trên mạng giáo dục đưa bằng chứng cho thấy nó không đúng), thì trưởng khoa, hiệu trưởng, hay một ban khoa học nào đó của khoa mới nên có chức năng và thẩm quyền làm công việc này, tại sao lại do một anh thạc sĩ bí thư chi bộ “đưa nghị quyết”?
3. Những ai có dự định xin quay về trường làm việc (Việt Kiều chằng hạn) sẽ nghĩ sao khi mà “sinh mệnh khoa học” và “sinh mệnh giáo dục” của mình sẽ có khả năng được đánh giá qua một tổ chức chính trị thay vì một ban chuyên môn khoa học?

Some 10,000 US researchers have signed a statement protesting about political interference in the scientific process. The statement, which includes the backing of 52 Nobel Laureates, demands a restoration of scientific integrity in government policy.

Tôi cũng đã xem phim của Al Gore vài tuần trước. Phim làm rất tốt. Xem thêm bình luận ở Real Climate có rất nhiều thông tin.

Ông Bush không phải lúc nào cũng có các quyết định thiếu thân thiện với khoa học. Vụ American Competitiveness Initiative là một ví dụ. Rất tiếc là bọn nghị sĩ đảng dân chủ sẽ trì hoãn vụ này lại — theo tin mới ở CRA blog.

Thế ta có thể nói gì về khoa học và chính trị?

Nếu các nhà chính trị mà có tư duy khoa học thì họ đã đem các chủ nghĩa và chính sách của họ thử trên chuột trước!

(Câu trên không phải tôi nghĩ ra, nhưng là do ai nói thì quên rồi. Tôi rất tâm đắc câu này. Và, nó không liên quan mấy đến đoạn trên.)

Finally, after more delays and excuses, Dr. Yau found himself being driven on a fresh dirt road through farm fields to his hometown, where the citizens slaughtered a cow to celebrate his homecoming. Only long after he left did Dr. Yau learn that the road had been built for his visit.

Cái đó chưa hay, cái này mới hay:

In a twist, a flaw has been discovered in the Cao-Zhu paper. One of the arguments that the authors used to fill in Dr. Perelman’s proof is identical to one posted on the Internet in June 2003 by Bruce Kleiner, of Yale, and John Lott, of the University of Michigan, who had been trying to explicate Dr. Perelman’s work.

In an erratum to run in The Asian Journal of Mathematics, Dr. Cao and Dr. Zhu acknowledge the mistake, saying they had forgotten that they studied and incorporated that material into their notes three years ago.

“If you study the main international practices in this regard you will find that China is basically in compliance with the international norm,” he said. “The main purposes and methods of implementing our laws are basically the same.”

Câu này có đến 3, 4 lỗi logic.

Lỗi thứ 1 tôi gọi là lỗi “sao không bắt thằng kia luôn“. Cái lỗi logic này rất nhiều nhà làm chính trị phạm phải (đặc biệt là các chính trị gia của Mỹ). Khi mình bị phê phán về điều gì đó, mình lại nói “đấy, anh xem, ai cũng làm thế, sao anh lại phê phán tôi?” Lý luận như vậy giống như đi quá tốc độ bị cảnh sát thổi, xong rồi cãi “những thằng kia cũng đi quá tốc độ, sao không thổi?”

Lỗi thứ 2 là lỗi “mập mờ đánh lận con đen“. Khi nói “international norm”, ông Liu nói đến mục tiêu và phương thức – nhưng ông quên rằng cái người ta càm ràm là cách interpret luật và mục tiêu của luật ở chỗ ông, cộng với cơ chế checks & balances.

Chắc không cần ghi lại lỗi thứ 3 và thứ 4 nữa .