- Blog Khoa Học Máy Tính - http://www.procul.org/blog -

Ảo giác Aristotle

Chúng ta đã thấy nhiều ảo giác liên quan đến thị giác và thính giác. Hôm nay nói về xúc giác. Hơn hai nghìn năm trước, Aristotle đã khám phá ra một cái ảo (xúc) giác như sau. Bạn bắt chéo hai ngón tay trỏ và giữa, xong rồi đồng thời sờ (hoặc cà nhè nhẹ) vào một bề mặt tròn nhỏ — một hạt đậu chẳng hạn. Bạn sẽ cảm thấy là mình đang sờ vào 2 hạt đậu. Thay vì hạt đậu, một quả bóng nhỏ, hoặc thậm chí sờ vào đầu mũi cũng được.

Ảo giác Aristotle

Ảo giác Aristotle

Ảo giác Aristotle

Ảo giác Aristotle

Số là hai mép ngoài của hai ngón tay hầu như không bao giờ sờ vào cùng một vật thể tròn một lúc. Khi ta bắt chéo hai ngón tay để cho hai mép ngoài cảm nhận một bề mặt tròn cùng một lúc, não bộ chúng ta làm một cú “extrapolate” luôn là có hai vật thể tròn. Tiếng Anh gọi hiện tượng này là perceptual disjunction, tớ không biết dịch tiếng Việt thế nào.

Cũng có thể tạo hiệu ứng ngược: bắt chéo hai ngón tay và sờ vào góc tường, mỗi ngón đụng một mặt tường. Bạn có thể sẽ cảm thấy chỉ có một mặt tường thôi.

Có một thí nghiệm khác tôi mới thử một lần mà chưa được. Nhưng do không có thìa, thử với hai chiếc đũa. Bạn nào làm thử được thì báo nhé:

Amazingly, the illusion can also be made to work with sticks. Hold two wooden spoons out in front of you, one in each hand, with arms uncrossed, and get somebody to tap the ends of the spoons in quick succession. Again, you automatically know which stick was tapped first. But cross the spoons (not your arms) over and you’ll get it wrong. Even more weirdly, if you cross your arms and the spoons, the two crossings-over cancel each other out and it again becomes obvious which one was tapped first (Journal of Neurophysiology, vol 93, p 2856).