Ảo giác Aristotle

Chúng ta đã thấy nhiều ảo giác liên quan đến thị giác và thính giác. Hôm nay nói về xúc giác. Hơn hai nghìn năm trước, Aristotle đã khám phá ra một cái ảo (xúc) giác như sau. Bạn bắt chéo hai ngón tay trỏ và giữa, xong rồi đồng thời sờ (hoặc cà nhè nhẹ) vào một bề mặt tròn nhỏ — một hạt đậu chẳng hạn. Bạn sẽ cảm thấy là mình đang sờ vào 2 hạt đậu. Thay vì hạt đậu, một quả bóng nhỏ, hoặc thậm chí sờ vào đầu mũi cũng được.

Ảo giác Aristotle

Ảo giác Aristotle

Ảo giác Aristotle

Ảo giác Aristotle

Số là hai mép ngoài của hai ngón tay hầu như không bao giờ sờ vào cùng một vật thể tròn một lúc. Khi ta bắt chéo hai ngón tay để cho hai mép ngoài cảm nhận một bề mặt tròn cùng một lúc, não bộ chúng ta làm một cú “extrapolate” luôn là có hai vật thể tròn. Tiếng Anh gọi hiện tượng này là perceptual disjunction, tớ không biết dịch tiếng Việt thế nào.

Cũng có thể tạo hiệu ứng ngược: bắt chéo hai ngón tay và sờ vào góc tường, mỗi ngón đụng một mặt tường. Bạn có thể sẽ cảm thấy chỉ có một mặt tường thôi.

Có một thí nghiệm khác tôi mới thử một lần mà chưa được. Nhưng do không có thìa, thử với hai chiếc đũa. Bạn nào làm thử được thì báo nhé:

Amazingly, the illusion can also be made to work with sticks. Hold two wooden spoons out in front of you, one in each hand, with arms uncrossed, and get somebody to tap the ends of the spoons in quick succession. Again, you automatically know which stick was tapped first. But cross the spoons (not your arms) over and you’ll get it wrong. Even more weirdly, if you cross your arms and the spoons, the two crossings-over cancel each other out and it again becomes obvious which one was tapped first (Journal of Neurophysiology, vol 93, p 2856).

Chủ đề : Ảo giác, Vượt định kiến and tagged , . Bookmark the permalink. Trackbacks are closed, but you can post a comment.

12 Comments

  1. Posted 24/11/2010 at 2:17 pm | Permalink

    hihi, cai nay vui ghe. Mottramdo.com xin duoc dang bai nay cua ban len Tieu diem cua ngay hom nay. Cam on ban!

  2. Posted 24/11/2010 at 2:52 pm | Permalink

    Hà hà.. Đang chăm chú chờ bác Hưng kết nối dữ liệu giác quan với mô hình trừu tượng như thế nào trong loạt bài này, sốt ruột ghê.

    Extrapolate dịch là ngoại suy. Disjuntion là phép tuyển (DNF –> phép tuyển chuẩn tắc?). Conjuntion là phép hợp.

    • Posted 24/11/2010 at 3:00 pm | Permalink

      Bác cứ từ từ thôi :-). Đầu tiên là các giác quan. Sau đó đến thần kinh. Sau đó đến phương pháp khoa học và KH như một enterprise. Đến lý do tại sao enterprise này đáng tin cậy khi mà có rất nhiều nhiễu. (Câu trả lời ngắn: giống như “dân chủ” vậy.) Cuối cùng đến nhận thức luận. Nói chung đi theo con đường của Bacon thì không có “đi tắt đón đầu”, phải tập yêu lấy cái hành trình mà không nghĩ đến cái đích.

  3. Phan
    Posted 24/11/2010 at 5:24 pm | Permalink

    haha, vừa thử cà vào mũi xong, đứng là cảm nhận được hai mặt tròn riêng biệt (2 cái đầu mũi) 😀

  4. hoc_dot
    Posted 25/11/2010 at 3:11 am | Permalink

    Hay 😀

  5. Huân
    Posted 25/11/2010 at 4:58 am | Permalink

    Có một ví dụ mà ngày trước em hay thử nhưng không biết nguyên nhân, “bắt chéo 2 tay và lái xe đạp” (đừng dại thử xe máy :D).

    • hoc_dot
      Posted 25/11/2010 at 10:23 am | Permalink

      Xe đạp vẫn té như thường, bác lái được là cũng ghê rồi 😀

      • Huân
        Posted 25/11/2010 at 11:09 pm | Permalink

        Té ầm ầm chứ đâu có đi được! 😀

  6. Rex Pan
    Posted 25/11/2010 at 12:41 pm | Permalink

    sao ai cũng làm được thế! Sao em đâu thấy cảm giác gì bất thường đâu?

    • Lirg
      Posted 26/11/2010 at 4:52 am | Permalink

      haha lần đầu thì ko được lần sau làm lại thì đc, sao kỳ vậy. Em nghĩ là còn do cách sờ đầu mũi. Rex bắt chéo ngón giữa và ngón áp út -> có một cái khe ở giữa, rùi d8a5t cái khe đó lên đầu mũi rồi miết lên miết xuống là có cảm giác

  7. Lirg
    Posted 26/11/2010 at 4:54 am | Permalink

    Rex bắt chéo ngón giữa và ngón áp út -> tạo thành một cái khe, rùi đặt đầu mũi giữa cái khe đó, miết lên miết xuống thì sẽ có cảm giác là 2 cái đầu mũi thui .

  8. Leobio
    Posted 28/11/2010 at 10:58 pm | Permalink

    extrapolate là suy đoán. Synonym với deduce.
    disjuction là phân tách/phân ly. Perceptual disjunction là phân tách nhận thức 🙂
    Cái này làm trò tiêu khiển khá thú vị 🙂

Post a Comment

Your email is never published nor shared. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*