Hôm nay mùng một tết. Thay cho lời chúc, xin chôm bài của “người quen” để lên đây mời các bạn đọc.
TTXuân – Con gái thương, năm nay mẹ con mình đón tết ở Việt Nam, con nhé. Không như mẹ, con chưa biết nôn nao trước một hành trình. Nhưng con cũng đã biết hoan hỉ đón nhận nó. Con vào lớp dõng dạc thông báo với các cô và các bạn rằng “con sắp được đi Việt Nam”.
Việt Nam, với con, cũng giống như nhà hát, hứa hẹn những điều mới mẻ, khác nhịp sống ngày thường.
Cũng như con biết đi sở thú sẽ được xem hươu cao cổ, con biết về Việt Nam sẽ được ngồi xe gắn máy với ba mẹ, được đội mũ bảo hiểm (chứ không phải thắt dây an toàn) và được đi thăm ông bà. Con chưa biết vì sao mẹ nhẩm tính từng ngày, hay vì sao ba nói với bạn bè rằng trở về đón lại Tết Việt Nam là điều lẽ ra phải làm đã từ lâu lắm. Và con cũng không hiểu được vì sao khi các cô nhà trẻ hỏi có phải gia đình mình sắp đi Việt Nam không, thì mẹ đã “nhắc nhở” ngay rằng mình “về” chứ không phải “đi” Việt Nam.
Con mở lòng đón nhận mọi thứ trong cuộc sống ba năm tuổi như một mảng đất tơi khát nước, không phân biệt điều gì là nhỏ bé còn điều gì là lớn lao.
Con sẽ tròn xoe mắt nhìn nếu mẹ dùng những ngôn từ sách vở như cội nguồn, truyền thống, tổ tông. Với con, gần nhất và thật nhất là ba, là mẹ, là ngôi nhà nằm cạnh vạt rừng, là chiếc giường màu trắng và cái chăn màu xanh mà con ôm ngủ hằng đêm. Con cũng sẽ ngơ ngác nếu mẹ nói với con về khoảng cách. Con biết ông bà sinh ra ba mẹ, biết ba mẹ sinh ra ở Việt Nam.
Con không biết Việt Nam và nơi con sinh ra cách nhau nửa vòng trái đất, nên cũng không thể biết được các bạn của con đón lễ Tạ ơn cùng ông bà ở cách nhà các bạn một tiểu bang thì có khác gì ngày Tết, con thăm ông bà ở cách nhà mình hàng chục nghìn cây số.
Con cũng không biết thế giới đã đổi thay nhiều và nhanh đến thế nào. Nhiều chục năm trước, ông bà rời quê đi lập nghiệp cách vài trăm cây số mà đã thấy thăm thẳm xa. Giờ thì ba mẹ, cũng như hàng triệu gia đình trẻ, đang học hành và làm việc cách nơi sinh thành hai ba chặng máy bay vượt đại dương.
Ngày xưa, ông ngoại thèm nước mắm Phan Thiết phải chờ người nhà đi xe đò chở vào, ròng rã cả ngày đêm mới đến. Bây giờ, bà nội ở Sài Gòn đã nhìn thấy con tập ngồi tập đứng qua những cuộc điện thoại kèm hình ảnh hằng ngày, còn ba mẹ thì luôn sẵn đậu hũ mắm tôm và rau kinh giới trong bếp. Những khoảng cách tưởng chừng bất tận đều đã được nối liền, những điều dường như không thể đã trở thành một phần của cuộc sống trong thời đại mới.
Con đang lớn lên trong cuộc sống ấy, thời đại ấy. Con thích Bạch Tuyết và bảy chú lùn, thích chuột Mickey, con cũng thích sự tích Lang Liêu gói bánh, và thích xem đĩa phim ca nhạc có bài “bà còng đi chợ…”. Con đến trường, học nói tiếng Anh, học trang trí cây thông, ăn gà tây và mì ống.
Nhưng con cũng đang phả một phần đặc tính của gia đình mình vào lớp học – con mặc áo dài dự tiệc hóa trang làm các cô trầm trồ cả buổi, con hát “kìa chú là chú ếch con” vang lừng trong lớp, con đem mũ bảo hiểm xe máy vào cho các bạn thay phiên nhau đội cho vui. Nhờ con, cô giáo Ruth hào hứng chọn Sài Gòn làm địa điểm để thiết kế mô hình nhà trẻ quốc tế (cô rất chăm chú ghi nhận chuyện trẻ con Việt Nam bỏ tã sớm hơn trẻ con Mỹ đến cả năm!), còn ba mẹ của các bạn con thì được hướng dẫn làm món gỏi bưởi trong bữa ăn gia đình.
Nhìn con tung tăng trong cuộc sống tự nhiên như thở, đôi khi mẹ tự hỏi có cần phải áp đặt những thứ mẹ cho là quý giá vào trái tim hồn nhiên của con hay không. Mẹ chỉ muốn cùng con về Việt Nam đón Tết, để con hóa thân làm em bé phụ gói bánh như trong truyện Lang Liêu, ăn dưa hấu như truyện An Tiêm, sắp mâm ngũ quả và mặc váy mới đi chợ hoa như bài hát Tết trong phim ca nhạc.
Mẹ muốn con được sống trong thế giới mà có lẽ cho đến giờ này với con chỉ là một câu chuyện cổ tích như hàng trăm chuyện cổ tích khác mà con được nghe ba mẹ kể. Mẹ muốn con được làm tất cả những điều ấy dù mẹ biết với con gái ba tuổi, ấn tượng bánh chưng hay hoa đào Tết cũng không khác ấn tượng Lọ Lem hay Bạch Tuyết ở Disneyland.
Con chưa có trong vốn từ của mình những định nghĩa lớn lao, nhưng con đang đi tiếp con đường nối dài trong hành trình đến tương lai của tổ tiên, ông bà và ba mẹ – hành trình bắt đầu từ nghìn năm trước. Mẹ tin một ngày nào đó con sẽ tự mình khám phá những xúc cảm với cội nguồn theo cách của con, trong thời đại và thế giới của con. Con sẽ tự biết hương vị Tết có gì khác với sắc màu Disneyland. Còn lần này, mẹ con mình sẽ chỉ đón Tết và giành nhau miếng bánh chưng xanh thẳm – thế thôi, con gái nhé.
15 Comments
Chúc hai bác được tha hồ nhâm nhi hương vị Tết đã lâu ngày. Chúc Cẩm Hân một cái Tết khó quên.
Chỉ có ở VN mới thấy đầy đủ hương vị tết : nhìn ngắm, hít thở, sờ thấy, nếm, nghe… đủ các giác quan đó nha.
Năm mới sức khoẻ, may mắn, hạnh phúc
“Nguoi quen” co ve? quen quen qua’ Hung oi
Bài viết này đọc không thấy cảm xúc. Có lẽ do tác giả viết không bằng tình cảm thật mà mang tính khoe khoang nhiều hơn.
Chết, sao chú lại ăn nói hồ đồ thế. Ông Hưng lại mang búa tạ ra đập cho phát bây giờ. Chị này là girl friend của ông Hưng đấy, chú có biết không.
CHÚC MỪNG NĂM MỚI
Em hơi thắc mắc cái đoạn “nhắc nhở” cô giáo là “về” chứ không phải “đi” Việt Nam. Tiếng Anh có vẻ không phân biệt rõ cái này như tiếng Việt
@None: thì về là “arrive” còn đi là “go” . Khác mà bạn
Linh,
không phải thế, “arrive” chỉ dùng khi nói về đến nơi, ví dụ “we are going to arrive in 10 minutes” khi đang ở trên máy bay, chứ không ai nói “we are going to arrive at Vietnam next month”.
Chào None: có thể diễn tả ý “đi/về” theo nhiều cách. Ví dụ:
Q: Are you going to Vietnam next month?
A: No, we are returning to Vietnam.
Hoặc,
A: Yes, we’re going home to Vietnam.
anh Hưng,
trong tiếng Anh cả 2 cách trả lời đều có vẻ không tự nhiên lắm, cô giáo có thể sẽ cảm thấy người mẹ hơi aggressive
Hi None, Bạn nói đúng. Nhưng trong ngữ cảnh của câu chuyện thì đâu chỉ có 2 câu cụt lủn như vậy. Mình có thể giải thích cho họ sự khác biệt giữa đi và về trong văn hóa Việt Nam, và trải nghiệm hồi hương.
theo như kịch bản của anh Hưng thì việc “tường thuật” lại là người mẹ đã “chỉnh” cho cô giáo trở nên quá sự thật. Một kịch bản tự nhiên nhất em hình dung được là thế này:
Teacher: Are you going to Vietnam next month?
Mom: Yes, we are going back to Vietnam next month.
Với cả tình huống này thì cũng quá khi gọi là “chỉnh” cô giáo. Đây là một chi tiết nhỏ trong cả bài, nhưng nó thể hiện 1 cách “câu” tình cảm của người đọc – nhất là người đọc trong nước – một cách hơi “lộ”. Kiểu câu tình cảm này em thấy khá phổ biến trên báo chí và theo em là không nên khuyến khích. Nó nhấn mạnh 1 cách cực đoan và không trung thực sự khác biệt văn hóa giữa Việt nam và Mỹ. Người Mỹ cũng có tâm trạng “về nhà” nhưng cách diễn đạt có thể không rõ như “đi” và “về” trong tiếng Việt. Phải chăng văn hóa ta nhỏ nên ta phải “sửng cồ” vì những chuyện nho nhỏ như vậy?
Thân chào bạn None,
Tôi thì nghĩ rằng từ việc giải thích cho bạn (Mỹ) của mình biết rằng chuyến đi về ăn Tết sau 15 năm có ý nghĩa đặc biệt như thế nào đối với gia đình mình, mà được “nâng tầm quan điểm” lên đến “câu tình cảm”, “tự ti văn hóa nhỏ” và “không trung thực” thì mới là cực đoan.
Dĩ nhiên, việc bạn đọc hiểu bài viết như thế nào là chuyện không tác giả nào có thể can thiệp, theo nghĩa “ai cho mày chê con tao xấu” của Vàng Anh; do đó xin phép không can thiệp vào quyền diễn dịch của None. Tôi viết paragraph trên với tư cách là một bạn đọc của bài viết, cũng như None.
anh Hưng ạ,
em đồng ý với anh ở đoạn này:
”
Tôi thì nghĩ rằng từ việc giải thích cho bạn (Mỹ) của mình biết rằng chuyến đi về ăn Tết sau 15 năm có ý nghĩa đặc biệt như thế nào đối với gia đình mình, mà được “nâng tầm quan điểm” lên đến “câu tình cảm”, “tự ti văn hóa nhỏ” và “không trung thực” thì mới là cực đoan.
”
Tuy nhiên em có “nâng tầm quan điểm” thì là nâng vì cái này:
”
khi các cô nhà trẻ hỏi có phải gia đình mình sắp đi Việt Nam không, thì mẹ đã “nhắc nhở” ngay rằng mình “về” chứ không phải “đi” Việt Nam.
”
Em thấy 2 câu chuyện trên rất khác nhau, và từ câu viết trong bài thì em không thể nào suy ra được rằng đó là “…giải thích cho bạn (Mỹ) của mình biết rằng chuyến đi về ăn Tết sau 15 năm có ý nghĩa đặc biệt như thế nào đối với gia đình mình”. Nếu biết hoàn cảnh gia đình anh như vậy có thể em đã nghĩ khác. Nhưng rất tiếc khi đọc bài này em không biết điều đó, nên nhận xét của em chỉ hoàn toàn dựa vào câu trích kể trên mà không biết đến ngữ cảnh của nó. Và em đồ rằng với người đọc bình thường (ở đây hoặc báo Tuổi trẻ) thì cũng chỉ có bấy nhiêu thông tin mà thôi.