Hầu hết mọi người đều bỏ bài lên arxiv trước khi gửi đến báo giấy, nên tính chất thời sự của báo giấy không còn nữa. Bên Vật Lý, hình như người ta dùng phổ biến arxiv để claim prority nữa. Việc người ta nhận đăng sớm hay muộn thực ra chỉ ảnh hưởng đến những ai đi xin việc. Cho nên các báo giấy vẫn còn nắm khá nhiều quyền lực trong con đường công danh của các nhà toán học.

Việc gửi bài đi báo nào phụ thuộc nhiều vào cảm tính. Nhưng cũng có một số logic của nó. Chẳng hạn, nếu nó xâu chuỗi với một bài viết trước đó, của tác giả, hoặc của người khác, thì có thể gửi đên cùng một báo. Tất nhiên là không được viết dở hơn so với bài trước. Cái thứ hai cần để ý là thông tin về backlog của báo. Báo nào có backlog 2 năm mà gửi đến thì khả năng bị reject tương đối cao. Mà những báo có backlog cao quá chứng tỏ ban biên tập làm việc không tốt.

Nhưng cái điểm đáng để ý nhất là điểm này : bạn chỉ nên gửi bài báo sau khi tự đặt mình vào địa vị ban biêp tập, xem họ có sung sướng nhận bài của mình hay không. Nên luôn nhớ là người làm trọng tài là người làm gần ngành của bạn, họ sẽ còn làm trọng tài cho bạn. Không bao giờ nên đặt họ vào tâm lý nhận bài mình theo kiểu vớt, vì vớt lần này thì chắc chắn lần sau họ không vớt nữa. Mà lần sau có thể không phải là cái bài báo, mà là cái job của bạn. Vì vây, chỉ nên bon chen đến các báo top khi bạn cảm thấy vô cùng tự hào về kết quả của mình.

Kinh nghiệm nhỏ nữa khi viết báo là luôn overstating kết qua của đồng nghiệp, và understating kết quả của bản thân, tất nhiên là trừ các tình huống đấu tranh kịch liệt. Giá trị của kết quả bạn trình bày hoàn toàn không phụ thuộc vào đánh giá của bạn mà phụ thuộc vào đánh giá của người khác. Bạn tự đánh giá thấp kết quả của mình, và đánh giá cao kết quả của đồng nghiệp sẽ gây tâm lý dễ chịu cho đòng nghiệp, chính là người đang làm trọng tài cho bạn. Đây không phải là chuyện liếm mông trọng tài, vì mình đâu có biết trọng tài là ai, mà thực ra là một văn hóa ứng xử cơ bản trong khoa học. Ở cái đất nước yêu quí của chúng ta, người ta toàn làm ngược lại.

Vì em đang là sinh viên, nên journal version là tối quan trọng để tốt nghiệp . Năm ngoái em có gửi 1 bài ở Information Sciences (khá có tiếng trong lĩnh vực information retrieval và databases). Sau khoảng 7-8 tháng thì có phản hồi từ reviewer. Trong khi ông reviewer 1 bảo là bài này “well-written”, và hỏi rõ hơn về một số vấn đề kỹ thuật, thì ông thứ 3 chỉ viết có 5 dòng, đại khái bảo là bài này “must be rejected because it is not well-written” (trong khi comments của ông ấy sai chính tả 4 lần). Cuối cùng thì bài bị reject (cũng có lý do mà 2 reviewers còn lại đưa ra là vì contributions không mạnh lắm). Thiệt là buồn, không phải vì việc bị reject, mà là ở cách bị reject !

Có lẽ, khi nào rảnh, em sẽ survey về cái khoản này rồi up lên mạng. Có lẽ là sẽ hữu ích cho nhiều người