Đôi điều khi đi phỏng vấn

Tranh thủ sửa lại response của mình cho bạn Virgo, tôi thấy mấy còm này cũng đáng một blog entry, nên lôi nó ra đây.

Ko biet a HUNG va a XUAN LONG co the vui long viet 1 bai chung ve kinh ngghiem tim va nhat la interview cho assistant prof o US hay khong?

A HUNG hoi cach day may nam co viet 1 bai hay ve PhD. Luc do tui moi BAT DAU hoc PhD o UK thui. Gio dang ngap nghe tim viec ben US. Nen chac la den luc a phai viet bai ve asst prof rui

Tui toi gio cung co 3 job interviews. Mot la qua DT, chac con vai vong nua. 2 truong con lai la phai qua do de interviews.

Rieng ve phong van xin job o UK thi tui cung co kinh nghiem roi. Chi la muon nghe cac anh ke ve kinh nghiem ben do thoi. Chuyen nganh cua tui la MIS.

Cam on 2 anh truoc.

Chúc mừng bác, được mời phỏng vấn nhiều nơi là có nhiều hy vọng.
Bác đã phỏng vấn ở UK rồi thì chắc cũng giống như bên Mỹ thôi. Kinh nghiệm phỏng vấn nhiều người đã viết. Ví dụ vào link của trang nhà bác An Hải khá đầy đủ. Bác chỉ cần bỏ một buổi đọc qua là biết, cũng không phải bận tâm với nó cho đến khi sửa soạn đi.

http://pages.cs.wisc.edu/~anhai/advice.html

Tôi thấy có hai tips rất hữu ích với bản thân, chủ yếu liên quan đến việc manage sự kỳ vọng, lo âu và căng thẳng của quá trình có thể kéo dài rất nhiều tháng này, và sau đó là cách thức quyết định đi đâu khi đã có offer.

Tip thứ nhất là phải compartmentalize (tiếng Việt là gì nhỉ). Trước mùa phỏng vấn nói chung tranh thủ tập trung vào công việc là chính, không nghĩ ngợi về job interviews/ job market rumor làm gì để tránh lo lắng. Suy nghĩ nhiều về công việc giúp khi phỏng vấn sẽ có job talk tốt hơn, và nói chuyện research vision cũng lưu loát hơn. Cái này suy cho cùng là điều quan trọng nhất bạn có thể chuẩn bị được. Chỉ đến khi gửi hồ sơ đi rồi tôi mới bỏ thời gian tìm hiểu cái link trên của bác Hải (về cách thức phỏng vấn, các tips về nghi lễ,…). Trong khi đi phỏng vấn thì không làm việc gì creative được, nên tranh thủ relax. (Tôi kịp đọc xong vài quyển truyện/hồi ký NDM và Rudin, và scan thêm mấy trang quyển Princeton Companion of Math nữa

Tip thứ hai xoay quanh vấn đề quyết định khi đã có offer rồi. Cần bình tĩnh, “calm and cool”. Khi mới apply ai cũng chỉ mong có một cái offer là tốt rồi. Nên không nghĩ đến điều này nhiều. Nhưng thường khi đã có một offer thì cũng sẽ có hai hoặc hơn. Cần đàm phán thế nào, từ chối offer ra sao, rồi quyết định đi đâu, có khi lại nhức đầu hơn, mệt hơn cả quyết định lấy vợ đấy. Nó có ảnh hưởng rất quan trọng đến career sau này của bạn. Cũng giống như khi chuẩn bị, việc đàm phán và đi đến quyết định là một quá trình , không thể vội. Cần phải được dành thời gian đủ dài để suy tính, nói chuyện người này người khác, lắng nghe lòng mình, rồi mới quyết định.

Cả hai lời khuyên trên đều do advisor của tôi góp ý. Lời khuyên đầu trước khi tôi chuẩn bị nộp hồ sơ vài ba tháng. Lời khuyên thứ hai sau khi biết tin tôi được offer đầu tiên. Hình như tôi thực hiện điều đầu tiên tốt hơn điều thứ hai, nhưng nhìn lại cả hai lời khuyên này giúp rất nhiều, làm cho toàn bộ quá trình phỏng vấn (kéo dài 5 tháng, kể từ lúc gửi hồ sơ đi đến khi chính thức quyết định offer) không đến nỗi quá căng thẳng.

Nên có một vài người làm sounding board trong quá trình đi phỏng vấn. Cần một vài mentors trong ngành của mình để cập nhật họ (Phd hoặc postdoctoral advisor chẳng hạn). Ngoài ra tôi có hỏi chuyện một số người như anh Hưng hay anh An Hải, họ có nhiều lời khuyên hoặc tidbits hữu ích, đôi khi trong các tình huống rất cụ thể. Bác Virgo hay bất kỳ bạn SV VN nào muốn gọi phone trực tiếp đến các bác này (có thể kể cả tôi nữa), đặc biệt những người gần gụi ngành mình, thì chắc chắn ai cũng sẽ vui vẻ và nhiệt tình chia sẻ.

Tất nhiên tôi cũng rất thích đọc kinh nghiệm của các bác đã ở cả hai phía của academic job market. Chúc bác thành công có nhiều offers.