Truyện Trẻ Con
Ngô Quang Hưng | 15 tháng 06, 2008 | 
Bản để in
Tôi có khá nhiều truyện tranh trẻ con của nhà xuất bản trẻ do người nhà gửi tặng.
- Truyện Tấm Cám đã cắt phần man rợ của Tấm, như vậy người ta đã có cố gắng sửa lại tích cổ, nhưng tôi vẫn thấy rờn rợn về cô Tấm.
- Truyện Lang Liêu (sự tích bánh chưng bánh giầy) mới trang đầu đã viết: “các con trai khác của vua chỉ lo học văn tập võ, chỉ có Lang Liêu chăm chỉ làm ruộng”. Hừm, tất cả đều là lao động, học văn tập võ có lợi cho kinh tế tri thức và quân sự, các vị khác có gì là xấu đâu? Đoạn này chắc không có trong sự tích nguyên thủy. Trong sự tích nguyên thủy thì ý tưởng bánh chưng bánh giầy do có thần báo mộng. Trong truyện tranh là do Lang Liêu tự nghĩ ra. Phiên bản hiện đại hóa này tốt hơn vì nó đề cao sự sáng tạo của con người, của tổ tiên ta. Nhưng tôi vẫn không thích ở hai điểm: (1) bánh chưng bánh giầy trên thực tế tôi tin là sáng tạo tích lũy của nhiều người, qua nhiều thế hệ, chứ không phải của một Lang Liêu nào đó, (2) vài trăm năm trước công nguyên Eratosthenes không những đã biết quả đất hình cầu mà còn tìm được cách đo chu vi quả đất với độ chính xác đáng kinh ngạc. Lang Liêu nhà ta thì trời tròn (bánh giầy), đất vuông (bánh chưng). Biết là tượng trưng, tôi vẫn không thích.
- Truyện Tích Chu có chú bé Tích Chu ham chơi không mang nước cho bà uống, nên bà biến thành … chim. Hà hà.
- Truyện Chú Mèo Đi Hia là một truyện cổ tích của Charles Perrault, trong đó có chú mèo là của thừa kế đã mang lại sự giàu có và quyền lực cho chủ bằng cách lừa đảo hết người này đến người khác. Bài học chắc là như sau: “của thừa kế không quan trọng, miễn là ta làm việc tư duy cực nhọc”; hừm, bao gồm cả lừa đảo và tút-tát bề ngoài để … cua công chúa. Đọc truyện này tôi nhớ đến Trạng Quỳnh: không lao động, chỉ toàn mẹo vặt.
- Có một truyện hiện đại khác như sau: kiến, ếch, chim là bạn thân. Chúng đi đến ao, mà kiến không sang ao được. Kiến bảo chim đi lấy cái lá thả xuống ao, sau đó ếch bơi đẩy kiến trên lá sang ao. Hà hà, thế là cả ba sang được bờ bên kia vui chơi. Kiến kết luận là “nếu bạn bè chung sức thì làm được việc”. Bài học chắc là khả năng lãnh đạo của kiến
Tôi muốn tìm những truyện dạy cho trẻ con tình người, dạy giá trị của lao động, sáng tạo, problem solving, kích thích trí tưởng tượng.
Tưởng tượng như trong các chú lính chì dũng cảm, con trăn nuốt con voi trong Hoàng Tử Bé, chứ không tưởng tượng một ngày nào đó sẽ có hoàng tử đến thử giày cưới mình làm vợ. Thay vì tưởng tượng làm hoàng tử hay công chúa do phép lạ đem lại, cần những câu chuyện nghịch ngợm thủa ấu thơ như của Richard Feynman, nơi mà óc tò mò và lao động mang lại những thành quả tự nhiên, tốt có, xấu có, nhưng light-hearted. Problem solving và sự sáng tạo của chú khỉ tò mò George chứ không phải kiểu mẹo vặt như Trạng Quỳnh hay chú kiến ở trên. Tình người như trong cô bé bán diêm chứ không hù dọa nhố nhăng là không thương bà thì bà biến thành chim.
Viết và chọn truyện cho trẻ con hẳn là rất khó, nhưng không thể vì thế mà không cố.
-Anh Hưng so sánh truyện của Andersen với truyện cổ tích truyền miệng của người Việt thì hơi khập khiễng quá. Rõ ràng một truyện do một tác giả sáng tác hẳn hoi thì phải có nội dung thâm thúy hơn nhiều so với một truyện truyền miệng, mà còn chưa biết rõ cái truyện truyền miệng đó sáng tác vào thời gian nào ? có khi trước Andersen cả nghìn năm.
-Truyện Trạng Quỳnh nhiều người đọc cho vui thôi, chứ ai học gì từ đó ?
-Dẫu sao thì truyện cho trẻ con, bố mẹ vẫn cần phải giải thích đôi chút. Để trẻ hiểu rằng không phải cái gì cũng hoàn hảo cũng đâu phải không có ích ?
Em cũng dị ứng truyện tấm cám. Tấm trả thù mẹ con nhà cám quá biến thái. Đời nào lại cho mẹ ăn thịt con chứ. Hoá ra tấm cũng nhỏ nhen, độc ác, tàn bạo gấp mấy lấy hai mẹ con nhà đó cộng lại.
Truyện cổ tích việt nam, truyện thần thoại, lúc nhỏ còn chưa biết gì bây giờ càng đọc càng thấy nhức óc. Em cứ ấm ức hoài một truyện không biết co ai giải thích giùm kô.
“Có một tên cướp, cướp của giết người vô tội vạ, nhưng về nhau thì ăn năn hối hận và được hoá thành la hán cho người ta khuân lên bàn thờ. Ngày đêm hoa quả, hương trầm nhang khói “.
Vậy mấy anh lựa chọn cách nào:
1. giống tên cướp làm việc xấu xa cho đã rồi hối hận, lên cõi niết bàn.
2. ở nhà cày ruộng, còng lưng nuôi vợ con, trả tiền điện, tiền nước, tiền gas. Sau khi chết may mắn thì lên cõi niết bàn, giảm bớt tội lỗi, không thì đầu thai làm người, làm chó, làm animal tiếp. ^^
ps: em khoái 1
Em de nghi truyen “De men phieu luu ky” cua To Hoai va truyen ngu ngon cua La Fontaine.
Ngoai le mot chut: Anh Hung do nay ban qua phai khong ? Khi nao ranh anh viet tiep may bai con dang do nhu bai ve “Group representation and discrete Fourier transform”. Nhung bai nay bon hoc tro/dan em chung em huong loi nhieu.
Hiện nay lãnh đạo cơ quan tôi vẫn nghĩ theo kiểu Trạng Quỳnh vẽ 10 tranh, chỉ “tùng” một cái là vẽ được 10 con giun, chả cần phải đầu tư học hành, luyện tập gì cả mà vẫn giành chiến thắng. Như thế gọi là “xử lý tình huống giỏi”.
Truyện thiếu nhi gây tác hại ghê thật!
Con gái anh Hưng sống ở Mỹ thì tiếng Anh là ngôn ngữ thứ nhất hay tiếng Việt là ngôn ngữ thứ nhất
Em có suy nghĩ liệu có thể làm cho một đứa trẻ có khả năng nói cả hai ngôn ngữ Anh Việt như là tự nhiên mà không cần phải học như những người học thêm một ngôn ngữ thứ hai khi lớn lên sau này ?
“trời tròn đất vuông” được ghi rõ trong dịch kinh. trời tròn nên lấy 3 làm cơ số (~pi), đất vuông nên lấy 2 làm cơ số. gọi là tham thiên lưỡng địa. tổng của 3 và 2 là 5 chính là số của hà đồ (tiên thiên) và lạc thư (hậu thiên). trời đất em nghĩ ở đây được đặt trong mối quan hệ thiên địa nhân, không phải là không gian tách rời để có thể xét hình cầu hay đo chu vi.
Truyện Tấm - Cám ngày xưa có nhiều trong thơ ca hóa ra lại bị chê bai nhiều nhất nhỉ,
Em thì nghĩ trẻ con nó chả hiểu sâu sắc đến mức như người lớn đâu. Ví dụ như truyện Lang Liêu chẳng hạn, hồi xưa em lại nghĩ nó hay bởi lẽ Lang Liêu lại nghĩ ra được cái món ăn đặc biệt mà những hoàng tử khác không nghĩ ra. Chứ hồi đó em đã hiểu Trái Đất nó chẳng vuông rồi, nên cứ cho là người xưa quan niệm thế cũng chả có gì lạ. Còn cô bé bán diêm, em đọc xong chả hiểu tác giả nhắn nhủ cái gì (đây là cảm nghĩ của em ngay lúc mới đọc xong hồi còn bé tí nhé). Tự nhiên cô bé bán diêm, chả gặp được ai tốt bụng, lại chết cóng để lên thiên đàng gặp mẹ. Em thấy nó cứ vô cảm thế nào.
Truyện cổ tích em nhớ nhất có lẽ là truyện “Ông lão làm gì cũng đúng”. Truyện về một ông lão đi chợ đổi trác, mà đổi lần nào cũng thua thiệt. Thế mà về đến nhà, khi kể cho vợ nghe, thì bà vợ hoàn toàn ủng hộ. Em mà có con, em sẽ kể cho chúng nghe truyện này.
Em nghĩ đọc là một cách đi du lịch. Nhờ đọc truyện, kể cả cổ tích, em được đi chu du thiên hạ, đi sang Nga với các hoàng tử Ivan, đi sang Ấn Độ gặp các nhà tu hành Bà-la-môn,…
P/S: Em thấy “Những cuộc phiêu lưu của Tom Sowyer”, “Bác sỹ Ai-bo-lit”, “Cuộc phiêu lưu của Mít-đặc và các bạn” rất phù hợp với trẻ con và là những cuốn em rất thích.
1/Tấm cám là truyện dân gian, thế nên chắc chắn là có dị bản. Và phần “man rợ” đó chỉ là ở trong 1 bản, bản khác thì mẹ con Cám bị trời trừng phạt chứ không phải Tấm.
2/Truyện thiếu nhi không phải truyện khoa học, thế nên theo cháu việc quá chính xác về tính khoa học trong truyện thiếu nhi nhiều khi không cần thiết.
Về ý Lang Liêu làm bánh:
- Được báo mộng: báo mộng nhưng không chỉ rõ cách làm, sau đó Lang Liêu mới nghĩ thêm để làm. Như thế cũng có sự suy nghĩ, hơn nữa còn lồng được yếu tố tiên vào, làm cho trẻ dễ nhớ.
Cái này làm cháu nhớ tới cái mà cháu được đọc, gọi là “thuật nhớ”, việc sử dụng hình ảnh cũng như liên tưởng, gắn kết việc cần nhớ với những việc trông có vẻ ngớ ngẩn, quái đản lại làm người ta dễ nhớ hơn.
- Tự làm: Cũng là có ý suy nghĩ, nhưng làm mất yếu tố thần phật nên chưa chắc đã gây ra ấn tượng với trẻ. Chưa kể việc nếu lấy ý, bánh là kết quả của tích lũy lâu đời, thì kể cho trẻ kiểu gì, liệu trẻ có hiểu được dễ dàng và dễ làm trẻ nhớ không?
3/Những cái mà chú cho là tình người, dạy này dạy nọ có thể dễ hiểu với chú, nhưng chưa chắc điều đó đúng với trẻ. Trẻ sinh ra đâu đã phải giải toán, đâu đã học đại học, đâu đã học thế nào là logic này nọ,… Hơn nữa để kết luận cái này cái kia có kích thích trí tưởng tượng của bé không thì còn tùy vào mỗi trẻ, cách tiếp cận cũng cần được kiểm chứng, chứ việc người lớn đọc, cho nó là có khả năng kích thích, nhưng chưa chắc đúng thế với trẻ. Hơn nữa, nói là trẻ nhưng cũng có thể chia là thành nhiều nhóm tuổi cũng với trình độ nhận thức của trẻ, gom 1 cục lại để nói theo kiểu tổng quát hóa nhiều khi gây nhầm lẫn.
Trẻ khác với người lớn, suy nghĩ đơn giản, không phức tạp và rắc rối như người lớn, nên việc đem suy nghĩ của người lớn áp đặt cho trẻ nhiều khi đem lại tác dụng không hẳn tốt.
Viết truyện cho trẻ nhỏ không hẳn là khó, nhưng cũng chẳng phải là dễ, và việc “cố” chưa chắc đã tốt khi chưa hiểu rõ về đối tượng và đứng dưới góc nhìn của đối tượng đọc để viết.
Đồng tình với lihavim. Đoạn bạn trình bày chính là nói về tâm lý học lứa tuổi. Đây là môn bắt buộc đối với sinh viên ngành sư phạm chẳng hạn.
Truyện thời ngày xưa, cách cả nghìn năm, vẫn hợp cho trẻ, vì người xưa họ cũng không hiểu biết gì nhiều hơn đứa trẻ, vì vậy mà trẻ vẫn thích những loại truyện như vậy.
Hôm nay đọc được một truyện vui, tôi thấy rằng nó phù hợp với chủ đề này, xin được kể lại
Có 3 Kỹ sư đang thi tuyển vào một công ty. Người được phỏng vấn đầu tiên là một người Lào, sau khi vượt qua được các câu hỏi kiểm tra, anh ta yều cầu mức lương 500 USD. người thứ hai là 1 người Malaysia, sau khi vượt qua được các câu hỏi kiểm tra, anh ta yêu cầu mức lương 1000 USD. Người phỏng vấn ngạc nhiên hỏi: “Sao thằng Lào chỉ đòi 500 USD mày lại đòi 1000 USD?”, Người Malaysia trả lời “Dạ 500 là lương của em, 500 để anh hút thuốc”. Người phỏng vấn khen là hay và nói” thôi để xem thằng VN ngoài kia thế nào”. Đến lượt người VN, anh ta không trả lời các câu hỏi chuyên môn mà đòi luôn 1500 USD và giải thích “500 là lương của em, 500 biếu anh hút thuốc, 500 để em thuê thằng Lào làm”./.