Comments on: Phản danh ngôn http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/ Tầm nhìn ta thật ngắn mà đã thấy bao thứ để làm -- Alan Turing Fri, 10 Sep 2010 16:22:30 +0000 hourly 1 By: Hoàng http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/comment-page-1/#comment-89180 Hoàng Sun, 17 Feb 2008 02:55:24 +0000 http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/#comment-89180 Trong phần giới thiệu khi Friedman viết về chủ nghĩa tự do cổ điển hồi thế kỷ 19 ở Châu Âu rồi đến chủ nghĩa tự do hiện đại ở Mỹ, có một đoạn đáng chú ý là chủ nghĩa tự do hiện đại mang ý nghĩa trái ngược hẳn so với chủ nghĩa tiền bối của nó. (Vd: gắn liền với mong muốn phụ thuộc chủ yếu vào nhà nước hơn là cá nhân tự dàn xếp, ủng hộ sự phục hồi các chính sách can thiệp của nhà nước và chính sách gia trưởng, ủng hộ chính quyền tập trung v.v.) Như Friedman đã trích: "As a supreme, if unintended compliment, the enemies of the system of private enterprise have thought it wise to appropriate its label." Như vậy, chủ nghĩa tự do thế kỷ 20 chống lại những gì chủ nghĩa tự do cổ điển đấu tranh, dường như đã "đánh cắp" tên gọi "chủ nghĩa tự do" và gán cho nó một ý nghĩa hoàn toàn khác. Anh Hưng có thể giúp em hiểu vì sao một chủ nghĩa đề xuất thủ tiêu tự do lại được gọi là chủ nghĩa tự do? Trong phần giới thiệu khi Friedman viết về chủ nghĩa tự do cổ điển hồi thế kỷ 19 ở Châu Âu rồi đến chủ nghĩa tự do hiện đại ở Mỹ, có một đoạn đáng chú ý là chủ nghĩa tự do hiện đại mang ý nghĩa trái ngược hẳn so với chủ nghĩa tiền bối của nó. (Vd: gắn liền với mong muốn phụ thuộc chủ yếu vào nhà nước hơn là cá nhân tự dàn xếp, ủng hộ sự phục hồi các chính sách can thiệp của nhà nước và chính sách gia trưởng, ủng hộ chính quyền tập trung v.v.) Như Friedman đã trích: “As a supreme, if unintended compliment, the enemies of the system of private enterprise have thought it wise to appropriate its label.”
Như vậy, chủ nghĩa tự do thế kỷ 20 chống lại những gì chủ nghĩa tự do cổ điển đấu tranh, dường như đã “đánh cắp” tên gọi “chủ nghĩa tự do” và gán cho nó một ý nghĩa hoàn toàn khác. Anh Hưng có thể giúp em hiểu vì sao một chủ nghĩa đề xuất thủ tiêu tự do lại được gọi là chủ nghĩa tự do?

]]> By: Ngô Quang Hưng http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/comment-page-1/#comment-76610 Ngô Quang Hưng Wed, 23 Jan 2008 20:22:26 +0000 http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/#comment-76610 Anh Lương, <blockquote>Con ngu+o+\i tu+. do, theo to^i, la\ con ngu+o+\i co’ the^? duo^?i ra he^’t nhu+~ng kha’i nie^.m mi\nh dda~ la^.p le^n, hoa(.c ho.c ho?i .</blockquote> Chắc phải bắt đầu một thread mới về Vô Minh quá :-) Anh Lương,

Con ngu+o+\i tu+. do, theo to^i, la\ con ngu+o+\i co’ the^? duo^?i ra he^’t nhu+~ng kha’i nie^.m mi\nh dda~ la^.p le^n, hoa(.c ho.c ho?i .

Chắc phải bắt đầu một thread mới về Vô Minh quá :-)

]]> By: Luong http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/comment-page-1/#comment-76580 Luong Wed, 23 Jan 2008 18:34:00 +0000 http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/#comment-76580 DDa~ ti'nh kho^ng bi\nh gi\ the^m, nhu+ng anh Hu+ng la.i khe^\u :-) ba(\ng nhu+~ng ca^u ho?i ca('c co+' be^n Minh Bie^.n (http://www.minhbien.org/?p=210). To^i dda~ me' me' ca'i na\y o+? ba\i bi\nh khi to^i vie^'t "khi ta^’t ca? mo.i ngu+o+\i kho^ng co\n ca’i concept to^? quo^’c trong dda^\u thi\ chie^’n tranh se~ ma^’t ddi". Ca'i go.i la\ "to^? quo^'c" "que^ hu+o+ng" (va\ chu\m khe^' ngo.t :-) ) tha^.t su+. la\ ca'i gi\ ? To^i bie^'t ne^'u to^i cho to^i la\ ngu+o+\i Tau\ thi\ to^i kho^ng lu\ng bu\ng trong lo\ng vu. TSHS. Pha?i cha(ng vi\ no' la\ ca'i "cu?a to^i" ne^n to^i kho^ng muo^'n ma^'t ? Ma\ "no'" la\ ca'io gi\ ? Pha?i cha(ng chi? la\ mo^.t mo+' hi\nh a?nh ky' u+'c trong dda^\u (Xe.t, Saigon, GiaDinh, v.v...), co^.ng the^m mo^.t mo+' nhu+~ng ba\i ho.c thuo^.c lo\ng ve^\ Quan Trung, Nguye^~n Hue^, con ro^\ng cha'u tie^n, v.v... No'i tha(?ng thu+\ng, to^?-quo^'c/que^-hu+o+ng to^i chi? la\ mo^.t nho'm data trong ca'i database cu?a bo^. na?o co^.ng vo+'i mo^.t mo+' emotion ga('n lie^\n vo+'i dda'm data na\y. [ Cho ne^n nha^'t ddi.nh kho^ng co' vu. o^ng Clinton la\ thu? tu+o+'ng VN, cha.m tu+. a'i (emotion) da^n to^.c cu?a to^i la('m !! :-) ] Va\ cu~ng nhu+ va^.y, ta^'t ca? mo.i su+. trong ddo+\i - tru+o+\ng to^i nhha\-to^i, xe to^i, vo+. to^i, con to^i, v.v... Khi nhu+~ng ca'i gi\ (va^.t cha^'t hoa(.c kha'i nie^.m) to^i cho la\ cu?a to^i ro^\i la\ to^i se~ lu\ng bu\ng khi no' bi. du.ng cha.m. Con ngu+o+\i tu+. do, theo to^i, la\ con ngu+o+\i co' the^? duo^?i ra he^'t nhu+~ng kha'i nie^.m mi\nh dda~ la^.p le^n, hoa(.c ho.c ho?i . Kho^ng pha?i la\ vu+'c bo? (ngu sao bo? vo+. !! :-) ) Chi? la\ kho^ng di'nh cu+'ng nga('c va\o chu'ng. DDa~ ti’nh kho^ng bi\nh gi\ the^m, nhu+ng anh Hu+ng la.i khe^\u :-) ba(\ng nhu+~ng ca^u ho?i ca(‘c co+’ be^n
Minh Bie^.n (http://www.minhbien.org/?p=210). To^i dda~ me’ me’ ca’i na\y o+? ba\i bi\nh khi to^i vie^’t
“khi ta^’t ca? mo.i ngu+o+\i kho^ng co\n ca’i concept to^? quo^’c trong dda^\u thi\ chie^’n tranh se~ ma^’t ddi”.

Ca’i go.i la\ “to^? quo^’c” “que^ hu+o+ng” (va\ chu\m khe^’ ngo.t :-) ) tha^.t su+. la\ ca’i gi\ ? To^i bie^’t ne^’u to^i cho to^i la\ ngu+o+\i Tau\ thi\ to^i kho^ng lu\ng bu\ng trong lo\ng vu. TSHS. Pha?i cha(ng vi\ no’ la\ ca’i “cu?a to^i” ne^n to^i kho^ng muo^’n ma^’t ? Ma\ “no’” la\ ca’io gi\ ? Pha?i cha(ng chi? la\ mo^.t mo+’ hi\nh a?nh ky’ u+’c trong dda^\u (Xe.t, Saigon, GiaDinh, v.v…), co^.ng the^m mo^.t mo+’ nhu+~ng ba\i ho.c thuo^.c lo\ng ve^\
Quan Trung, Nguye^~n Hue^, con ro^\ng cha’u tie^n, v.v… No’i tha(?ng thu+\ng, to^?-quo^’c/que^-hu+o+ng to^i chi? la\ mo^.t nho’m data trong ca’i database cu?a bo^. na?o co^.ng vo+’i mo^.t mo+’ emotion ga(‘n lie^\n vo+’i dda’m data na\y. [ Cho ne^n nha^'t ddi.nh kho^ng co' vu. o^ng Clinton la\ thu? tu+o+'ng VN, cha.m tu+. a'i (emotion) da^n to^.c cu?a to^i la('m !! :-) ]

Va\ cu~ng nhu+ va^.y, ta^’t ca? mo.i su+. trong ddo+\i – tru+o+\ng to^i nhha\-to^i, xe to^i, vo+. to^i, con to^i, v.v… Khi nhu+~ng
ca’i gi\ (va^.t cha^’t hoa(.c kha’i nie^.m) to^i cho la\ cu?a to^i ro^\i la\ to^i se~ lu\ng bu\ng khi no’ bi. du.ng cha.m.

Con ngu+o+\i tu+. do, theo to^i, la\ con ngu+o+\i co’ the^? duo^?i ra he^’t nhu+~ng kha’i nie^.m mi\nh dda~ la^.p le^n, hoa(.c ho.c ho?i . Kho^ng pha?i la\ vu+’c bo? (ngu sao bo? vo+. !! :-) ) Chi? la\ kho^ng di’nh cu+’ng nga(‘c va\o chu’ng.

]]> By: xuanlh http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/comment-page-1/#comment-76558 xuanlh Wed, 23 Jan 2008 16:03:09 +0000 http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/#comment-76558 He will ask rather “What can I and my compatriots do through government”... Chốt lại là ở câu này. Không có chuyện hi sinh quyền tự do cá nhân để trung thành mù quáng (với bất cứ chính thể/nhà nước nào). Quan trọng là như anh Hưng nói, ta phải "chơi đúng luật". Thế thôi. Cái câu danh ngôn kia thường được bọn chí sĩ dởm xử dụng như bia đỡ đạn mỗi khi gặp phải những chỉ trích về sự yếu kém, trì trệ của chính quyền mà chúng đang núp bóng. Đúng là không có vũ khí nào tốt hơn để trù dập quyền tự do cá nhân bằng sự viện dẫn những thứ cao xa như "lý tưởng", "tổ quốc", "tương lai"... He will ask rather “What can I and my compatriots do through government”… Chốt lại là ở câu này.
Không có chuyện hi sinh quyền tự do cá nhân để trung thành mù quáng (với bất cứ chính thể/nhà nước nào). Quan trọng là như anh Hưng nói, ta phải “chơi đúng luật”. Thế thôi.
Cái câu danh ngôn kia thường được bọn chí sĩ dởm xử dụng như bia đỡ đạn mỗi khi gặp phải những chỉ trích về sự yếu kém, trì trệ của chính quyền mà chúng đang núp bóng. Đúng là không có vũ khí nào tốt hơn để trù dập quyền tự do cá nhân bằng sự viện dẫn những thứ cao xa như “lý tưởng”, “tổ quốc”, “tương lai”…

]]> By: Ngô Quang Hưng http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/comment-page-1/#comment-76348 Ngô Quang Hưng Wed, 23 Jan 2008 02:38:34 +0000 http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/#comment-76348 Chào bác Thành, Có 2 ý liên quan đến bình luận của bác: 1. Bác nói đúng vào một tâm điểm của vấn đề: trade-off giữa tự do và welfare. Nhưng hoàn toàn có thể "định nghĩa" con người tự do thông thoáng trong khuôn khổ luật pháp (xem quyển trên và quyển <a href="http://www.procul.org/blog/2006/08/14/tv-series-c%e1%bb%a7a-milton-friedman/" rel="nofollow">Free to Choose</a> của Friedman). 2. Tôi rất muốn đi xem phim <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Into_the_Wild_%28film%29 rel="nofollow">Into The Wild</a>, một ứng viên Oscar nặng ký của 2008. Chào bác Thành,

Có 2 ý liên quan đến bình luận của bác:

1. Bác nói đúng vào một tâm điểm của vấn đề: trade-off giữa tự do và welfare. Nhưng hoàn toàn có thể “định nghĩa” con người tự do thông thoáng trong khuôn khổ luật pháp (xem quyển trên và quyển Free to Choose của Friedman).

2. Tôi rất muốn đi xem phim Into The Wild, một ứng viên Oscar nặng ký của 2008.

]]> By: Thành http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/comment-page-1/#comment-76117 Thành Tue, 22 Jan 2008 14:49:03 +0000 http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/#comment-76117 Con người muốn có tự do thì phải trực thộc vào một cộng đồng nào đấy vì nếu không đứng đơn lẻ sẽ bị diệt vong. Tuy nhiên khi ở trong một cộng đồng thì nhiều khi quyết định của cộng đồng lại đi ngược với lợi ích, ước muốn của bản thân. Suy ra khái niệm con người tự do kiểu này phải nên định nghĩa lại. Con người muốn có tự do thì phải trực thộc vào một cộng đồng nào đấy vì nếu không đứng đơn lẻ sẽ bị diệt vong. Tuy nhiên khi ở trong một cộng đồng thì nhiều khi quyết định của cộng đồng lại đi ngược với lợi ích, ước muốn của bản thân. Suy ra khái niệm con người tự do kiểu này phải nên định nghĩa lại.

]]> By: Ngô Quang Hưng http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/comment-page-1/#comment-76106 Ngô Quang Hưng Tue, 22 Jan 2008 14:08:32 +0000 http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/#comment-76106 Anh Lương quan sát rất chính xác! Tôi nghĩ Friedman có ý bảo JFK nhập nhằng "your country" và "my government" để kích động lòng dân. (Câu này sau được khá nhhiều các lãnh đạo chính trị khác nhắc lại.) Dĩ nhiên Friedman chỉ dùng câu đó để nhập đề quyển sách ông viết về quan hệ giữa nhà nước, công dân (và người tự do), và trách nhiệm của hai thực thể này. Cá nhân tôi thì đồng ý với Friedman về mặt nguyên tắc là con người tự do không nhất thiết phải làm gì cho tổ quốc và ngược lại. Tôi thật sự sợ con dao hai lưỡi gọi là chủ nghĩa quốc gia: một mặt có thể dùng nó để kích thích đấu tranh chống ngoại xâm, giành độc lập (các nước thuộc địa đều nhờ vào tinh thần này), mặt khác người ta cũng dùng nó làm nhiên liệu cho biết bao thảm họa chiến tranh mấy nghìn năm nay (Hitler, Alex Đại Đế, Thành Cát Tư Hãn). Thậm chí cả chủ nghĩa dân tộc cũng chung một duộc (tư tưởng Đại Hán của Tàu chẳng hạn). Tổ quốc, suy cho cùng chỉ là một cơ thể chính trị. Ý nghĩa "lớn lao hơn một cơ thể chính trị" là do con người gắn vào. Quê hương thì lại khác! Nó có giá trị tình cảm, không trỏ đến một biên giới địa/vật lý cụ thể (lại nhớ Đỗ Trung Quân: quê hương là chùm khế ngọt ... Tôi cũng đã chôm tứ này của bác Quân để <a href="http://www.cse.buffalo.edu/~hungngo/Vietnamese/sg.html" rel="nofollow">viết về Sài Gòn</a>.) Anh Lương quan sát rất chính xác! Tôi nghĩ Friedman có ý bảo JFK nhập nhằng “your country” và “my government” để kích động lòng dân. (Câu này sau được khá nhhiều các lãnh đạo chính trị khác nhắc lại.) Dĩ nhiên Friedman chỉ dùng câu đó để nhập đề quyển sách ông viết về quan hệ giữa nhà nước, công dân (và người tự do), và trách nhiệm của hai thực thể này.

Cá nhân tôi thì đồng ý với Friedman về mặt nguyên tắc là con người tự do không nhất thiết phải làm gì cho tổ quốc và ngược lại. Tôi thật sự sợ con dao hai lưỡi gọi là chủ nghĩa quốc gia: một mặt có thể dùng nó để kích thích đấu tranh chống ngoại xâm, giành độc lập (các nước thuộc địa đều nhờ vào tinh thần này), mặt khác người ta cũng dùng nó làm nhiên liệu cho biết bao thảm họa chiến tranh mấy nghìn năm nay (Hitler, Alex Đại Đế, Thành Cát Tư Hãn). Thậm chí cả chủ nghĩa dân tộc cũng chung một duộc (tư tưởng Đại Hán của Tàu chẳng hạn).

Tổ quốc, suy cho cùng chỉ là một cơ thể chính trị. Ý nghĩa “lớn lao hơn một cơ thể chính trị” là do con người gắn vào.

Quê hương thì lại khác! Nó có giá trị tình cảm, không trỏ đến một biên giới địa/vật lý cụ thể (lại nhớ Đỗ Trung Quân: quê hương là chùm khế ngọt … Tôi cũng đã chôm tứ này của bác Quân để viết về Sài Gòn.)

]]> By: Luong http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/comment-page-1/#comment-75856 Luong Tue, 22 Jan 2008 00:00:41 +0000 http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/#comment-75856 Ba\i na\y co' ba cu.m tu+\ quan tro.ng 1) to^? quo^'c 2) cha'nh quye^\n 3) con ngu+o+\i tu+. do - To^? quo^'c va\ cha'nh quye^\n la\ hai concepts kha'c nhau. Thi' du. nhu+ vu. TSHS, ra^'t nhie^\u ngu+o+\i kho^ng ddo^\ng y' kie^'n vo+'i cha'nh quye^\n, nhu+ng va^?n la\m ca'i gi\ ddo' cho HSTS vi\ ddo' la\ quye^\n lo+.i to^? quo^'c (kho^ng pha?i quye^\n lo+.i cha'nh quye^\n). O^ng Friedman ho+i la(.c le.o chu'c xi'u khi o^ng ddo^\ng nghi~a hai cu.m tu+\ na\y, dde^? du\ng ca^u cu?a JFK la\m ddie^?m kho+?i cho ba\i vie^'t (vo^'n chu' ta^m to+'i lie^n he^. giu+?a cha'nh quye^\n va\ con ngu+o+\i tu+. do). [ Ngu+o+.c la.i, dda so^' cha'nh quye^\n, la(.c le.o ba.o khi ddo^\ng nghia~ cha'nh quye^\n va\ to^? quo^'c dde^? cha'nh quye^\n hu+o+?n lo+.i .] - "The free man will ask neither what his country can do for him nor what he can do for his country." To^i tha^'y o^ng ho+i dramatize o+? dda^y. Ne^'u tha^.t su+. con ngu+o+\i kho^ng ca^\n la\m gi\ cho to^? quo^'c thi\ tha^.t ra^'t to^'t :-). Vi\ khi ta^'t ca? mo.i ngu+o+\i kho^ng co\n ca'i concept to^? quo^'c trong dda^\u thi\ chie^'n tranh se~ ma^'t ddi :-). Nhu+ng to^i e ra(\ng o^ng Friedman chu+a pha?i la\ con ngu+o+\i tu+. do to+'i mu+'c ddo' :-) - Con ngu+o+\i tu+. do . Con ngu+o+\i se~ kho^ng bao gio+\ tha^.t su+. tu+. do khi co\n nhu+~ng lo so+ ma^'t ma't trong ta^m tu+o+?ng. To^i hie^?u o^ng Friedman ddang no'i ve^\ tu+/ do chi'nh tri., tu+. do kinh te^' . Kho^ng pha?i ca'i tu+. do to^i vu+\a nha('c dde^'n :-) Ba\i na\y co’ ba cu.m tu+\ quan tro.ng 1) to^? quo^’c 2) cha’nh quye^\n 3) con ngu+o+\i tu+. do

- To^? quo^’c va\ cha’nh quye^\n la\ hai concepts kha’c nhau. Thi’ du. nhu+ vu. TSHS, ra^’t nhie^\u ngu+o+\i kho^ng ddo^\ng y’ kie^’n vo+’i cha’nh quye^\n, nhu+ng va^?n la\m ca’i gi\ ddo’ cho HSTS vi\ ddo’ la\ quye^\n lo+.i to^? quo^’c (kho^ng pha?i quye^\n lo+.i cha’nh quye^\n).
O^ng Friedman ho+i la(.c le.o chu’c xi’u khi o^ng ddo^\ng nghi~a hai cu.m tu+\ na\y, dde^? du\ng ca^u cu?a JFK la\m ddie^?m kho+?i cho ba\i vie^’t (vo^’n chu’ ta^m to+’i lie^n he^. giu+?a cha’nh quye^\n va\ con ngu+o+\i tu+. do). [ Ngu+o+.c la.i, dda so^' cha'nh quye^\n, la(.c le.o ba.o khi ddo^\ng nghia~ cha'nh quye^\n va\ to^? quo^'c dde^? cha'nh quye^\n hu+o+?n lo+.i .]

- “The free man will ask neither what his country can do for him nor what he can do for his country.” To^i tha^’y o^ng ho+i dramatize o+? dda^y.
Ne^’u tha^.t su+. con ngu+o+\i kho^ng ca^\n la\m gi\ cho to^? quo^’c thi\ tha^.t ra^’t to^’t :-) . Vi\ khi ta^’t ca? mo.i ngu+o+\i kho^ng co\n ca’i concept to^? quo^’c trong dda^\u thi\ chie^’n tranh se~ ma^’t ddi :-) . Nhu+ng to^i e ra(\ng o^ng Friedman chu+a pha?i la\ con ngu+o+\i tu+. do to+’i mu+’c ddo’ :-)

- Con ngu+o+\i tu+. do . Con ngu+o+\i se~ kho^ng bao gio+\ tha^.t su+. tu+. do khi co\n nhu+~ng lo so+ ma^’t ma’t trong ta^m tu+o+?ng. To^i hie^?u
o^ng Friedman ddang no’i ve^\ tu+/ do chi’nh tri., tu+. do kinh te^’ . Kho^ng pha?i ca’i tu+. do to^i vu+\a nha(‘c dde^’n :-)

]]> By: Pham Duc Dung http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/comment-page-1/#comment-74805 Pham Duc Dung Sat, 19 Jan 2008 05:22:14 +0000 http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/#comment-74805 Cảm ơn chú đã phổ biến cuốn này cho mọi người. Cảm ơn chú đã phổ biến cuốn này cho mọi người.

]]> By: Huỳnh http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/comment-page-1/#comment-74779 Huỳnh Sat, 19 Jan 2008 04:21:08 +0000 http://www.procul.org/blog/2008/01/18/ph%e1%ba%a3n-danh-ngon/#comment-74779 Em hiểu rồi, cảm ơn anh. Em hiểu rồi, cảm ơn anh.

]]>