Bất công
Ngô Quang Hưng | 07 tháng 01, 2008 | 
Bản để in
Vừa xem xong phim La Vie En Rose về cuộc đời Édith Piaf. Phim khá hay. Marion Cotillard đã xuất sắc mang lại một cá tính độc đáo cho nhân vật. (Tuy nhiên không biết có giống Édith thật ngoài đời hay không.)
Édith ngoại tình với nhà vô địch quyền anh thế giới Marcel Cerdan. Đây là mối tình sâu đậm nhất của Édith, vì thế cái chết do tai nạn máy bay của Marcel được đặc tả như một trong số các mất mát đau đớn nhất trong đời Édith.
Bất công!
Marcel có một vợ và ba con. Cuộc đời người vợ này chắc chẳng ai thèm để ý, trong khi cuộc ngoại tình lừng danh thì được lãng mạn hóa, là một mảng màu không thể thiếu của bức họa long lanh vĩnh cửu mang tên Édith Piaf.
Tương tự , người ta tiếp tục làm phim, viết sách, làm thơ, viết nhạc, bình luận, thần tượng hóa, thần thánh hóa những nhân vật lịch sử như Tần Thủy Hoàng, Alexandre Đại Đế, Thành Cát Tư Hãn, Julius Ceasar. Những người đã chết vì những tham vọng, chiến lược, và tư tưởng của họ thì bây giờ không còn có tên nữa. Chết 1 người là sự đau khổ. Chết triệu người thì chỉ còn là con số thống kê tô điểm cho những nhân vật lịch sử “vĩ đại”.
Tại sao người ta bị quyến rũ, thậm chí tôn thờ, những con người này và bi kịch do họ “gây” ra cho người khác?
Nếu chúng ta không viết một chữ, không nhắc một lời về họ (trừ vài quyển sử khô khốc), thì có thể nào họ đã không thực hiện tham vọng “lưu danh muôn thủa” bằng các cuộc chinh phục long trời lở đất? Hay ít ra làm giảm tầm của các cuộc chinh phục này lại, cứu được bao nhiêu mạng.
Bài này bác Hưng hay bác Ly viết đấy
Những thứ extreme thì tốn nhiều chữ, giấy và mực hơn vì chúng chứa đựng nhiều thông tin hơn. Nhưng tôi hiểu ý của bác, không phải là chúng luôn luôn quan trọng hơn.
Bình loạn thêm vài ví dụ trong “KHMT”. Các biến ngẫu nhiên có nhiều thông tin (entropy) hơn nếu nó khác xa các hàm xác suất “bình thường”. Trong nhiều vấn đề, một tập hợp chỉ cần được mô tả bởi convex hull của chúng là đủ, không cần quan tâm nhiều đến các điểm ở bên trong.
Có thể tránh được các extreme events không? Rất tiếc là không thể; trong một cộng đồng “bình thường”, ví dụ các hàm theo kiểu gauss, thì vẫn tồn tài các nhân vật sự kiện extreme luôn luôn có những hành vi long trời lở đất (heavy-tailed behavior).
Nếu cái đám đông nhăng nhít không giật nảy lên vì những thứ hào nhoáng mà dối trá như thế thì loài người hẳn đã văn minh hơn nhiều.
Gọi Vạn Lý Trường Thành hay các Kim Tự Tháp là các kì quan của thế giới cũng đúng, mà bằng chứng chống lại tội ác loài người cũng phải.
Bác Long,
Bài này tôi viết, bác Ly đồng ý
Nếu lịch sử buộc phải là convex hulls của Teresa, Hitler, và Paris Hilton, thì có lẽ ta nên tìm cách giảm volume của cái polytope này xuống.
Em nghĩ câu hỏi này: “Tại sao người ta bị quyến rũ, thậm chí tôn thờ, những con người này và bi kịch do họ “gây” ra cho người khác?” sẽ mãi mãi không có lời đáp, hoặc mỗi người tự tìm ra cho mình 1 lời giải tạm thời.