Nền tảng cho mọi suy luận
Ngô Quang Hưng | 29 tháng 11, 2007 | 
Bản để in
Trích một bạn đọc nào đó của Tuổi Trẻ:
Khi hỏi đa số các bạn sinh viên của tôi thì hầu như ai cũng có suy nghĩ chung, không phải môn đại cương nào cũng nhàm chán và vô bổ, điển hình như môn Triết học Mac-Lê, đó là nền tảng cho mọi suy luận, rất cần thiết, bản thân tôi thấy rất hay.
Ừm, à, ồ, … nói gì nhỉ.
Hay là không nói gì cả, mà trỏ đến Stanford Encyclopedia of Philosophy.
Điều cực kỳ oái oăm là: mục bạn đọc viết nọ là để bàn về những thiếu sót của chương trình giáo dục đại học ở ta, nên dạy đại cương cái gì, v.v.
Bắt chước mấy anh VieTimes hỏi anh Tuổi Trẻ:
“Ông nói sao? Một thiên tài như Nguyễn Du cũng không biết suy luận sao?”
Chac gap 1 cu. day mon Triet Mac-Le roi
Theo em thì không có triết học nào là nền tảng cho khoa học hết. Tất cả những thứ gọi là fundamentals đều làm hạn chế suy nghĩ và sự sáng tạo. Nó cũng giống như tôn giáo vậy. Triết học là do con người tạo ra và phi tự nhiên.
Chào anh HƯNG,
Biết anh cũng đã lâu nhưng hôm nay mới có dịp gửi message đến anh!
Tui có 2 câu hỏi như sau:
1. Ko biết anh có biết về bảng xếp hạng các thiên tài đương đại (còn sống) của 1 công ty tư vấn ở London hay ko? Ko biêt a nghĩ như thế nào, riêng tui thì thấy ‘rất có vấn đề’ ở bản xếp hạng này khí có quá nhiều British citezens (hình như sau US thì phải)! Tui bỗng dưng tự hỏi: chẳng lẽ implications của bảng xếp hạng này là muốn nói nguời ANH rất thông minh hay seo?
2. Câu này gần tuơng tự như trẹn nhưng đối với bảng xếp hạng WORLD UNIVERSITIES (xem TIMES ONLINE HIGHER EDUCATION). Năm nay, có quá nhiều điều để nói vế bảng xếp hạng này hơn hẳn năm ngoái! Chẳng hạn, năm nay UCL (1 college thuộc ĐH London) thuộc top 10 và có khá nhiều ĐH cực tốt của US (tui biêt thông qua rất nhiều bạn bè ở VEF) lại không xếp hạng cao, chẳng hạn như UIUC hay Maryland. Tui biêt khá rõ UCL và không nghĩ nó lại vuợt rất xa đến vậy! Dù là họ tuyên bố peer review assessment, tui cũng không thể hiểu nổi và tin nổi. Ý kiến của a thế nào?
Sẵn đây, tui muốn hỏi anh là: Tui hiện đang làm PhD ở ĐH London (Royal Holloway College). Nếu tui muốn xin vào faculty thì nghe nói chắc sẽ khó lắm phải không anh? Vì tụi US hình như ko tuyển lecturer worldwide như ở châu ÂU. A có kinh nghiệm gì không vậy? Mong a chia sẻ. Tui chỉ nhắm đến những truờng thứ hạng chừng 100-150 ở US thui.
Xin cám ơn anh!
@ anh Hưng:
Sao lại “Hay là không nói gì cả, mà trỏ đến Stanford Encyclopedia of Philosophy”. Ý của anh ở đây là gì vậy.
@ Ngô Thành Sơn: Sơn’s quote: “Tất cả những thứ gọi là fundamentals đều làm hạn chế suy nghĩ và sự sáng tạo” mình thì hiểu người ta chỉ sáng tạo được khi dựa trên một cái fundamentals nào đó thôi còn đi ra ngoài cái fundamentals thì chỉ là một mớ những điều tưởng tượng không có cơ sở/lí do. Còn sự sáng tạo cao nhất chính là việc mở rộng hoặc làm sâu sắc hơn cái fundamentasl đang hiện hành.
@ anh Hưng:
em đọc cái bài anh viết về Kinh Dịch (cũng trong cái blog này) và tranh luận với bác Thái Linh có nhắc đến “phương pháp khoa học”. Bữa nào rỗi + cao hứng anh nói tiếp về cái này nhé. Chả có lần anh bảo khi nói chuyện triết thì hấp dẫn người ta hơn là gì. À nhưng lúc nào rỗi thôi nhé, em thấy anh viết lách thế này không biết có mất thời gian không nhỉ. Mỗi bài trên blog anh viết bao lâu ?
Chào anh Khương: tôi có đọc đâu đó một tin về bảng xếp hạng thiên tài nọ. Dĩ nhiên là nó vớ vẩn, không có gì để bàn thêm. Cá nhân tôi thích nhất tư tưởng và đóng góp của khoa học và triết học Anh (hơn Đức, Nga, Pháp), nhưng tôi không có dữ liệu nào để ủng hộ mệnh đề “người Anh thông minh đến thế” cả. Chỉ có cái đuôi của distribution thì không nói gì được về mean.
Theo tôi hiểu thì rất nhiều trường 100-150 ở Mỹ tuyển lecturers worldwide, nhưng vì nhân lực Ph.D. của Mỹ cũng khá mạnh (Tàu & Ấn vô số), nên họ ít khi cần lấy người ngoài nước Mỹ (chỉ Interview không thôi cũng đã tốn tiền bay, ăn ở, nhiều hơn domestic candidates rồi!) Tôi không có kinh nghiệm gì lắm về vụ này. Tôi nghĩ anh cứ gửi đơn đi nhiều nơi. Chúc anh may mắn!
Chào anonymous: ý tôi là, nếu (a big if!) ai đó dùng triết học làm nền tảng cho lý luận thì triết Mác-Lê chỉ lả một mảng bé tẹo của triết học nhân loại — không có lý do gì “single out” triết Mác-Lê. Điều này, đối với tôi, cho thấy sự hụt hẫng trong giáo dục triết của cá nhân nọ. Và như thế thì rất oái oăm vì họ đang bàn về giáo dục đại cương trong đại học.
Cá nhân tôi thì cho rằng không có bất kỳ một môn triết nào có thể là “nền tảng cho mọi lý luận”. Do đó, tôi phần nào đồng ý với anh Ngô Thành Sơn — tuy nhiên tôi thấy bình luận của anh Sơn hơi cực đoan.
Tôi rất muốn viết một bài với tựa đề “tại sao ta biết là ta biết?” Đã muốn viết rất lâu, có liên quan đến câu hỏi về phương pháp khoa học của bạn, liên quan đến phần 2 bài review của quyển Thiên Nga Đen, v.v., nhưng viết thì phải tốn vài hôm nên lần lữa mãi chưa viết. Các entry thông thường thì mất 15 phút. Các entry kỹ thuật thì nửa tiếng. Các entry triết lý 3-xu thì mất cả ngày
cái mà các bác cho là sai, là đúng đều dựa trên 1 cơ sở phương pháp luận nào đó. Và vô hình chung, các bác đang đứng trên 1 quan điểm triết học nào đó để đánh giá về 1 cái khác. Đừng phủ nhận sạch trơn thế chứ bác Sơn?
@ anh Hưng: à em “đặt hàng” trước, khi nào anh viết về “phương pháp khoa học” thì anh nói luôn về toán học nữa nhé. Lần đầu tiên em nghe thấy câu: “mathematics is not scientific” rất sốc.
Có lẽ em bị ảnh hưởng quá nhiều bởi Richard Dawkins. Ý em là mình cần open-minded, đừng để triết học hay tôn giáo nào định hướng cho suy nghĩ của mình. Lịch sử chứng minh những sai lầm, thảm họa của nhân loại đều do con người bị deluded bởi một lý tưởng nào đó như communism, Christianity, Islam …
Em chỉ là undergraduate thôi.
http://blog.360.yahoo.com/blog-calB7c8leuiQNqd4fyQ2Ua1yzA–?cq=1&p=4514&n=28500
Tôi xin phép mọi người đọc và cho ý kiến về quan điểm triết học với các vấn đề khác đã được bàn luận trong topic của Blog: Công lý & Sự thật xem sao? Đặc biệt các quan niệm của bloger Hai H, nhờ bác Hưng cho ý kiến dùm nhé.
Cảm ơn nhiều,