Để chứng minh n|sin(n)| tiến đến vô cùng, ta có thể chứng minh không tồn tại dãy con n_i mà sin(n_i) tiến đến không khi n_i tiến đến vô cùng.
Thật vậy, với mọi n, chọn số k nguyên sao cho |n-k*pi| nhỏ nhất, khi đó |sin(n)| = |sin(n-k*pi)|. Nếu |n-k*pi| đủ nhỏ thì sin(n-k*pi) xấp xỉ (n-k*pi). Ta chứng minh không tồn tại dãy con n_i để (n_i-k*pi) tiến đến 0.
Với mọi n, n-k*pi = k*(n/k – pi). Theo công thức Leibniz:
pi = 4*(1-1/3+1/5-1/7+1/9-1/11+…) = 4*(2/(1*3) + 2/(5*7) + 2/(9*11) + …)
= Sum[8/((2k-1)*(2k+1))], k chạy từ 1 đến vô cùng.
Vì vậy, với mọi phân số tối giản n/k, |n/k – pi| > 8/o(k) => k*|n/k – pi| > k*8/o(k) > epsilon bé bất kỳ.
Do đó, n – k*pi = k*(n/k – pi) không thể tiến đến 0 với mọi dãy con n_i nên sin(n) cũng không thể tiến đến 0 với dãy con n_i bất kỳ. Vậy n|sin(n)| tiến đến vô cùng khi số nguyên n tiến đến vô cùng.
(Trong chứng minh có thể có sai sót, mong các bloggers chỉ giúp)
Chứng minh n|sin(n)| -> vô cùng.
Ta chứng minh: với mọi M>0, tồn tại n0 : n>n0 => n|sin(n)|>M.
– Đặt alpha=min{ |sin(n)| }, dễ thấy alpha >0, (do nk*pi).
– n|sin(n)| >M |sin(n)|>M/n.
– M/n->0 khi n-> vô cùng => tồn tại n0 : alpha>M/n0, do đó : với mọi n>n0 => n|sin(n)| >=n*alpha>M. đpcm.
Sorry, kô biết cách đánh kí hiệu toán học trong này.
Cám ơn anh Hưng đã giúp chỉ ra sai xót. Lý luận đoạn đó đúng là không chính xác thật.
Cách chứng minh của anh về dãy n cũng rất hay, có thể áp dụng đối với vô tỉ bất kỳ.
Đây là bài toán khá hay. như 1 kết quả kinh điển là f(n,m)=a.n+m với n.m là 2 số nguyên và a vô tỉ thì hàm trên dense trong R. Nên ta có sin(n)=sin(n+m.pi) là dense trong (-1,1) là của anh Hưng ở trên. Kết quả trên được cm dựa trên 1 BĐT là
với a vô tì thì với mọi e >0 tồn tại vô hạn cặp (n,m) nguyên sao cho |a.m -n|0 thì dùng (1) xét e nhỏ kiểu e<A/pi tồn tại (p.q) p|sin(p)|= p.| (sin(p-q.pi) |<p.|p-q.pi| (tại vì |p-q.pi|<pi/2) <p.e/q=
=[q.pi].e/ q<e.q.pi/q=e.pi<A.
Câu hỏi đặt ra sau này là n.sin(n) có dense trong R hay ko
It is easy to prove that there is a subsequence (a[n]) of N such that:
lim a[n]*|sin(a[n])| = + infinity.
We will prove that sequence diverges by prove:
It exists a subsequence (b[n]) of N such that: lim b[n]*|sin(b[n])| < +infinity (*)
Recall a famous result by Dirichlet:
Let a in R\Q, then there are infinitely p,q in N* such that:
|a – p/q| < 1/(q^2) (**)
Apply (**) for a=pi (pi is an irrational number) and multiply both side of (*) by p*q, we obtain:
p*|p – q*pi| < p/q.
Since |pi -p/q| < 1/q^2, it is obvious that p/q < 5, so we have proved that there are infinitely p,q in N* such that:
p*|p – q*pi| < 5.
On the other hand:
p*|sinp| = p*|sin(p – q*pi)| <= p* |p – q*pi| < 5.
(*) is proved.
P/s: sorry for my bad English. I am in the library now and they don’t allow student to download unicode (in fact, no downloading is allowed).
12 Comments
Để chứng minh
tiến đến vô cùng, ta có thể chứng minh không tồn tại dãy con
mà
tiến đến không khi
tiến đến vô cùng.
Để chứng minh n|sin(n)| tiến đến vô cùng, ta có thể chứng minh không tồn tại dãy con n_i mà sin(n_i) tiến đến không khi n_i tiến đến vô cùng.
Thật vậy, với mọi n, chọn số k nguyên sao cho |n-k*pi| nhỏ nhất, khi đó |sin(n)| = |sin(n-k*pi)|. Nếu |n-k*pi| đủ nhỏ thì sin(n-k*pi) xấp xỉ (n-k*pi). Ta chứng minh không tồn tại dãy con n_i để (n_i-k*pi) tiến đến 0.
Với mọi n, n-k*pi = k*(n/k – pi). Theo công thức Leibniz:
pi = 4*(1-1/3+1/5-1/7+1/9-1/11+…) = 4*(2/(1*3) + 2/(5*7) + 2/(9*11) + …)
= Sum[8/((2k-1)*(2k+1))], k chạy từ 1 đến vô cùng.
Vì vậy, với mọi phân số tối giản n/k, |n/k – pi| > 8/o(k) => k*|n/k – pi| > k*8/o(k) > epsilon bé bất kỳ.
Do đó, n – k*pi = k*(n/k – pi) không thể tiến đến 0 với mọi dãy con n_i nên sin(n) cũng không thể tiến đến 0 với dãy con n_i bất kỳ. Vậy n|sin(n)| tiến đến vô cùng khi số nguyên n tiến đến vô cùng.
(Trong chứng minh có thể có sai sót, mong các bloggers chỉ giúp)
Chào dongnl: Tôi thấy đoạn sau đây có lẽ không đúng:
Thật ra là có tồn tại dãy con n_i để sin(n_i) tiến đến 0. Chứng minh đại khái như sau. Với
nhỏ tùy ý và
lớn tùy ý, ta luôn tìm được một số nguyên
sao cho
. Chia đều đoạn
thành
đoạn con với mỗi đoạn dài bằng hoặc nhỏ hơn
. Xét các số
Các số này đều rơi vào đoạn
, vì thế phải có hai số
rơi vào cùng một đoạn con. Khi đó
Đặt
.
Chứng minh n|sin(n)| -> vô cùng.
Ta chứng minh: với mọi M>0, tồn tại n0 : n>n0 => n|sin(n)|>M.
– Đặt alpha=min{ |sin(n)| }, dễ thấy alpha >0, (do nk*pi).
– n|sin(n)| >M |sin(n)|>M/n.
– M/n->0 khi n-> vô cùng => tồn tại n0 : alpha>M/n0, do đó : với mọi n>n0 => n|sin(n)| >=n*alpha>M. đpcm.
Sorry, kô biết cách đánh kí hiệu toán học trong này.
Hic, cái dấu và dấu kô hiện ra trong này.
alpha >0 do n khác k*pi
n|sin(n)| > M |sin(n)| > M/n
Nghĩ lại thấy chứng minh của mình là sai : ở chỗ alpha > 0 và suy ra alpha >M/n khi n-> vô cùng.
Ừ, mấy cái dấu < và > nó sẽ tưởng là HTML.
Cám ơn anh Hưng đã giúp chỉ ra sai xót. Lý luận đoạn đó đúng là không chính xác thật.
Cách chứng minh của anh về dãy n cũng rất hay, có thể áp dụng đối với vô tỉ bất kỳ.
Đây là bài toán khá hay. như 1 kết quả kinh điển là f(n,m)=a.n+m với n.m là 2 số nguyên và a vô tỉ thì hàm trên dense trong R. Nên ta có sin(n)=sin(n+m.pi) là dense trong (-1,1) là của anh Hưng ở trên. Kết quả trên được cm dựa trên 1 BĐT là
với a vô tì thì với mọi e >0 tồn tại vô hạn cặp (n,m) nguyên sao cho |a.m -n|0 thì dùng (1) xét e nhỏ kiểu e<A/pi tồn tại (p.q) p|sin(p)|= p.| (sin(p-q.pi) |<p.|p-q.pi| (tại vì |p-q.pi|<pi/2) <p.e/q=
=[q.pi].e/ q<e.q.pi/q=e.pi<A.
Câu hỏi đặt ra sau này là n.sin(n) có dense trong R hay ko
Có hội tụ (tồn tại giới hạn) không mà tiến đến vô cùng? Lúc nó nhảy ở bên R- rồi lại nhảy vèo sang R+.
It is easy to prove that there is a subsequence (a[n]) of N such that:
lim a[n]*|sin(a[n])| = + infinity.
We will prove that sequence diverges by prove:
It exists a subsequence (b[n]) of N such that: lim b[n]*|sin(b[n])| < +infinity (*)
Recall a famous result by Dirichlet:
Let a in R\Q, then there are infinitely p,q in N* such that:
|a – p/q| < 1/(q^2) (**)
Apply (**) for a=pi (pi is an irrational number) and multiply both side of (*) by p*q, we obtain:
p*|p – q*pi| < p/q.
Since |pi -p/q| < 1/q^2, it is obvious that p/q < 5, so we have proved that there are infinitely p,q in N* such that:
p*|p – q*pi| < 5.
On the other hand:
p*|sinp| = p*|sin(p – q*pi)| <= p* |p – q*pi| < 5.
(*) is proved.
P/s: sorry for my bad English. I am in the library now and they don’t allow student to download unicode (in fact, no downloading is allowed).
Chắc các bác này ít làm về Toán , làm gì có cái giới hạn này =))