Chữ Hanoi trong bài toán tháp Hà Nội
Ngô Quang Hưng | 14 tháng 06, 2007 | 
Bản để in
Nhân bạn npson thắc mắc về chữ Hanoi trong bài toán “Tower of Hanoi”, tôi đi tìm hiểu thêm ngọn ngành thì ra đại khái thế này. Trong quyển L’arithmétique amusante của chính Lucas, người sáng tạo ra trò chơi “Tower of Hanoi”, có đoạn như sau:
: Un de nos amis, le professeur N. Claus (de Siam), mandarin du college Li-Sou-Stian, a publie en 1884 un jeu inedit et brevete, qu’il a appele la Tour d’Hanoi, veritable casse-te^te annamite qu’il n’a pas rapporte du Tonkin, quoi qu’en dise le prospectus.
Như vậy không còn nghi ngờ gì nữa, Hanoi chính là Hà Nội, Việt Nam! Một đoạn kế tiếp viết về truyền thuyết tháp Brahma, có đến 64 đĩa.
Le mandarin N. Claus (de Siam) nous raconte qu’il a vu, dans ses voyages pour la publication des ecrits de Fer-Fer-Tam-Tam, dans le grand temple de Benares, au dessous du dome qui marque le centre du monde, trois aiguilles de diamant, plantees dans une dalle d’airain, hautes d’une coudee et grosses comme le corps d’une abeille. Sur une de ces aiguilles Dieu enfila, au commencement des siecles, soixante-quatre disques d’or pur, le plus large reposant sur l’airain, et les autres de plus en plus etroits, superposes jusqu’au sommet; c’est la tour sacree de Brahma. Nuitet jour, les pre^tres se succedent sur les marches de l’autel, occupes a transporter la tour de la premiere aiguille de diamant sur la troisieme, sans s’ecarter des regles fixes que nous venons d’indiquer, et qui ont ete posees par Brahma. Quand tout serafini, la tour et les brahmes tomberont, et ce sera la fin des mondes!
…
L’industrie etrangere s’est emparee depuis peu du jeu de notre ami et de sa legende; mais nous pouvons affirmer que le tout a ete imagine, il y a une dizaine d’annees, au no. 56 de la rue: Monge, a Paris, dans la maison habitee alors par M. Viette, ministre de l’Agriculture, et batie sur l’emplacement de celle ou mourut Pascal, le 19 aout 1662.
Cái đồ chơi Tower of Hanoi mà Lucas xuất xưởng đầu tiên chỉ có 8 đĩa. Tôi đoán rằng vì lượng đĩa bé hơn mà Lucas không dùng chữ Brahma. Hình dưới đây là hình bìa của đồ chơi nguyên thuỷ của Lucas. Trong hình ta cũng thấy chữ “Annamite” và một anh chàng đội nón lá thời thuộc địa.
(Image Source: The Puzzle Museum)
Cam on anh Hung. Hoa ra lau nay em hieu sai bet, cu tuong Hanoi la 1 su trung hop ten thoi.
Ban co the xem them chi tiet tren WP tieng Viet
http://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1p_H%C3%A0_N%E1%BB%99i_%28tr%C3%B2_ch%C6%A1i%29
Cheers,
Cảm ơn vietbio!
BTW, entry tiếng Việt của bài này có lẽ nên có liên kết đến quyển sách trên của Lucas. Giáo sư Claus (professeur N. Claus de Siam) 99% chính là Lucas, ông bịa ra một số nhân vật để làm trò chơi hấp dẫn hơn.
Toi da bo sung duong link theo nhu goi y cua bac.