Vài suy nghĩ nhân đọc tự truyện Lê Vân [1]

Tự truyện của Lê Vân là một hiện tượng xã hội mấy tháng vừa qua. Người ta đã viết khá nhiều về các vấn đê xoay quanh tự truyện này. Khen có, chê có, dùng lời lẽ văn hóa có, vô văn hóa cũng có. Đọc các bình luận xung quanh tự truyện, một điểm ta thấy rất rõ là mỗi người đọc từ tự truyện ra những thông điệp mà họ muốn đọc.

Tôi chú ý vài chi tiết khác với những gì đã được bình luận, ít nhất là trong các bình luận tôi đã đọc. Các chi tiết này thật ra chẳng liên quan đến bản thân chị Lê Vân hay gia đình chị. Tôi chỉ mượn tự truyện để nói về một số đề tài khác.

Chi tiết cho bài này là việc cụ thân sinh của chị Lê Vân bảo bà thân sinh đi phá thai vài lần vì cái thai chắc là con gái. Vấn đề là thái độ trọng nam khinh nữ rất hủ lậu, phản giáo dục, phản nhân đạo, và … tàn bạo (trong một số trường hợp sẽ nêu), nhưng lại vẫn rất phổ biến ở Việt Nam và nhiều nước Châu Á khác.

In the past two decades in China, female births have declined markedly compared with male births. The official figure – which some say is slightly low – is 117 boys for every 100 girls, based on a 2000 census. In ordinary populations, the split is closer to 104 boys for every 100 girls. Skewed sex ratios are also appearing elsewhere in Asia, particularly India, where the ratio in the state of Punjab is 126 to 100. A tilt toward male births is also beginning to be 126 to 100. A tilt toward male births is also beginning to be seen in the Caucasus and parts of Latin America and Eastern Europe.

Hủ lậu và phản giáo dục thì đã rõ. Tại sao trong nam khinh nữ lại có thể vô nhân đạo và tàn bạo? Bài báo này cho ta biết, ở Trung Quốc

Daughters are lost primarily through sex-selective abortion, secondly through excess female infant mortality, and thirdly through neglect or mistreatment of girls up to age three, in cities as well as rural areas. Until recently, the dearth of girls was confined to second or higher-order births, but now couples in some provinces are using sex-selective abortions for first births. Maps show the geographical concentration of life-threatening discrimination against girls and its spread over time. Son preference, low fertility and technology combine to cause the loss of daughters in China today, and compulsory family planning and the one-child policy exacerbate the problem. The discussion includes what the People’s Republic of China has done to ameliorate life-threatening discrimination against girls and what further steps might be taken to improve the situation.

Phá thai vì giới tính (sex selective abortion) là hành vi hủ lậu, phản tự nhiên, và vô nhân đạo. Đây là một dạng phân biệt giới tính thô thiển và thô bạo nhất vẫn còn tồn tại trong thế kỷ 21 này.

Dĩ nhiên, có những người thích con trai hơn con gái (hay ngược lại) một cách tự nhiên. Nhưng thích đến mức “giết” con gái (khi còn trong bụng hay khi đã sinh rồi) thì là vô nhân đạo. (Phá thai có phải là giết người hay không là một đề tài cực kỳ tế nhị và phức tạp, cần một bài riêng về nó. Người ta đã viết không biết cơ man nào là sách về đề tài này.)

Một trong những hậu quả lớn là mất cân bằng giới tính. Đặc biệt là ở Trung Quốc và Ấn Độ. Sự dư thừa thanh niên nam giới dễ gây xáo động xã hội. Có liên quan thống kê giữa bạo lực (cả bạo lực nội địa lẫn chiến tranh) và sự dư thừa thanh niên trong độ tuổi ngựa non háu đá. Tình trạng mua bán cô dâu Việt Nam qua Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc gần đây cũng ít nhất là gián tiếp gây ra bởi sự mất cân bằng tỉ lệ giới tính ở các nước này.

Tại sao người ta trọng nam khinh nữ? Chủ yếu là vì ích kỷ (cho dù người ta có ý thức được là họ ích kỷ hay không). Các lý do hầu như là thuần túy kinh tế:

1. Con trai tiếp nối giòng họ.
2. Trong một số xã hội, con gái không được giữ của, do đó cần con trai để bảo toàn của cải.
3. Con gái là vịt giời, sinh ra rồi đi nhà khác, không nuôi được bố mẹ lúc về già.
4. Khi con gái ở nhà với bố mẹ thì thường là kiếm được ít tiền hơn con trai. (Thời cổ thì thay vì làm nhiều tiền, con trai là lao động năng suất cao hơn, mang về nhiều đồ săn bắn hơn, bảo vệ bố mẹ, bộ lạc tốt hơn.)
5. Có con gái đôi khi còn phải mất của hồi môn, vừa mất con vừa mất của.
6. Có con trai đôi khi còn được thêm của hồi môn, và được thêm một lao động (dâu) trong nhà.
7. Người vợ không có bảo đảm tài chính/cuộc sống cho đến khi cô ấy sinh được con trai.
8. Vân vân.

Một số lý do là hệ quả tất yếu của chế độ phụ hệ. Điều đáng chú ý là vấn đề này như quả cầu tuyết: càng trọng nam khinh nữ thì nam giới trong xã hội càng có nhiều điều kiện để thành công hơn, và do đó các bậc cha mẹ lại càng trọng nam khinh nữ hơn.

Hãy xét lý do số 1: thích con trai để “nối dõi”. Việc đặt họ con theo họ bố chỉ là qui ước. Chẳng có lý do gì ngoài một qui ước miễn cưỡng của xã hội mà con phải theo họ bố. (Chữ “nối dõi” cũng có thể mang nghĩa sinh học mà ta sẽ bàn sau.) Oái oăm thay, nếu sinh quá nhiều con trai thì sẽ có một đống chú không có vợ, vì thế “tiệt dõi” luôn!!!

Vấn đề sex-selective abortion cũng là một song đề tiến thoái lưỡng nan cho các nhà tranh đấu cho nữ quyền ở Mỹ, bởi vì họ thường pro-choice (ủng hộ quyền được phá thai của phụ nữ). Thế khi người ta chọn phá thai vì không thích các bé gái thì không biết quí vị này nghĩ thế nào. Đàn ông ở Mỹ cũng thích con trai hơn con gái, nói chung. Sở thích này ảnh hưởng đến hôn nhân, ly dị, quyết định có con thêm, vân vân.

Vậy có lý do sinh học nào để cha mẹ thích con trai hơn con gái không? (Ví dụ như con trai là đại diện tốt hơn cho cha, cho mẹ, hay cho cả cha lẫn mẹ về mặt genetic chẳng hạn?). Tôi không biết đủ genetic biology để khẳng định, nhưng câu trả lời dường như là không. Ít nhất, cả con trai lẫn con gái đều thừa kế 23 nhiễm sắc thể từ cha và 23 từ mẹ. Các nhiễm sắc thể này chứa các genes của cha mẹ.