Thư viện bài tháng 07 năm 2006

Hiệu ứng Flynn

Ngô Quang Hưng | 31 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Dân KHMT hay nói nhiều đến AI và sự phát triển của nó, đến việc máy tính càng lúc càng thông minh, robotics phát triển, nghiên cứu về các máy tính có ý thức, vân vân.

Tôi chợt nghĩ, một câu hỏi rất tự nhiên ta ít quan tâm là: thế bản thân bọn homo sapiens chúng ta có ngày càng thông minh hơn không? Nhìn đống bùi nhùi ở Trung Đông, các vụ ethnic cleansingRwanda hay Darfur, thì thấy rõ chúng ta chẳng thông minh hơn ông cha ta là mấy. Nếu chỉ tính statistical outliers thì có mấy ai trong thời buổi này qua mặt được độ thông minh của Euclid, Pythagora, Archimedes, Plato, Aristotle, Gauss, Euler, Newton. (Không tính các vị Cantor, Godel, Einstein vì hơi gần ta quá, mà tính các vị này là “hiện đại” thì cũng khó nói là họ “thông minh” hơn các gã khổng lồ kia.)

Thế nhưng, nếu dùng IQ để đo thì quả là chúng ta có thông minh hơn (Flynn effect):

The Flynn effect is the continued year-on-year rise of IQ test scores, an effect seen in most parts of the world, although at greatly varying rates. It was named by Richard Herrnstein and Charles Murray in The Bell Curve after the New Zealand based political scientist James R. Flynn, its discoverer. The average rate of rise seems to be around three IQ points per decade. Attempted explanations have included improved nutrition, a trend towards smaller families, better education, greater environmental complexity, and heterosis (Mingroni, 2004).

Hiển nhiên, IQ có thật sự đo trí thông minh không là chuyện dài nhiều tập.

Câu hỏi kế tiếp là: liệu máy tính có tăng trí thông minh nhanh hơn chúng ta không? Dứt khoát là không, vì con người chế ra và viết phần mềm cho máy, và vì thế máy không thể thông minh hơn (hay phát triển nhanh hơn) người theo nghĩa của computational reduction. Tôi thì tin rằng, một ngày nào đó máy sẽ mang tinh thần nhân loại đi xa khỏi mảnh đất hình cầu nhỏ bé với 6 tỉ gã hiếu sự này.

Chủ đề: Trí tuệ nhân tạo | Bình luận (3) »

Lý với chả luận

Ngô Quang Hưng | 29 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Trích bài báo của New York Times, ông Liu Zhengrong lý luận như sau về việc Trung Quốc lọc các thông tin “nhạy cảm” không cho dân chúng đọc:

“If you study the main international practices in this regard you will find that China is basically in compliance with the international norm,” he said. “The main purposes and methods of implementing our laws are basically the same.”

Câu này có đến 3, 4 lỗi logic.

Lỗi thứ 1 tôi gọi là lỗi “sao không bắt thằng kia luôn“. Cái lỗi logic này rất nhiều nhà làm chính trị phạm phải (đặc biệt là các chính trị gia của Mỹ). Khi mình bị phê phán về điều gì đó, mình lại nói “đấy, anh xem, ai cũng làm thế, sao anh lại phê phán tôi?” Lý luận như vậy giống như đi quá tốc độ bị cảnh sát thổi, xong rồi cãi “những thằng kia cũng đi quá tốc độ, sao không thổi?”

Lỗi thứ 2 là lỗi “mập mờ đánh lận con đen“. Khi nói “international norm”, ông Liu nói đến mục tiêu và phương thức - nhưng ông quên rằng cái người ta càm ràm là cách interpret luật và mục tiêu của luật ở chỗ ông, cộng với cơ chế checks & balances.

Chắc không cần ghi lại lỗi thứ 3 và thứ 4 nữa :-).

Chủ đề: CNTT các nước và VN & Chính trị trong ngành | Bình luận »

Robotics lên trang đầu

Ngô Quang Hưng | 26 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Tờ NY Times vừa có bài Brainy Robots Start Stepping into Daily Life, nhắc lại vụ Stanley của Stanford. Bài báo nhắc khá nhiều đến Stanford, quá ít đến CMU (anh Nguyên nhắn các lão làm PR nhiều lên nhé)

During the 1960’s and 1970’s, the original artificial intelligence researchers began designing computer software programs they called “expert systems,” which were essentially databases accompanied by a set of logical rules. They were handicapped both by underpowered computers and by the absence of the wealth of data that today’s researchers have amassed about the actual structure and function of the biological brain.

Those shortcomings led to the failure of a first generation of artificial intelligence companies in the 1980’s, which became known as the A.I. Winter. Recently, however, researchers have begun to speak of an A.I. Spring emerging as scientists develop theories on the workings of the human mind. They are being aided by the exponential increase in processing power, which has created computers with millions of times the power of those available to researchers in the 1960’s — at consumer prices.

Tôi tưởng tượng ra John McCarthy ngồi cười phì, lầm bầm gì đó về common sense.

Chủ đề: Trí tuệ nhân tạo | Bình luận »

So You Think You Can Dance

Lê Hoàng Long | 25 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

So You Think You Can Dance là tên của một show truyền hình ở Mỹ, hiện đang ở vào giai đoạn sau cùng khi chỉ còn một vài tuần nữa là kết thúc. Đại khái là sau những vòng sơ tuyển, 10 thí sinh nam và 10 thí sinh nữ được chọn vào vòng chung kết, thi hàng tuần. Các thí sinh sẽ được bắt cặp để nhảy đôi, và mỗi người cũng phải thực hiện bài thi đơn của mình. Thể loại nhảy đôi là do bắt thăm ngẫu nhiên, còn nhảy đơn thì tùy ý các thí sinh. Mỗi tuần có một thí sinh nam và một thí sinh nữ bị loại.
Các thể loại nhảy rất đa dạnh: khiêu vũ (đủ các kiểu Tango, Swing, Samba…), hip-hop, pop, múa hiện đại… Thành phần thí sinh cũng đa dạng, mỗi người có một sở trường, do đó những người chuyên về hip-hop sẽ gặp nhiều khó khăn khi phải nhảy điệu Tango chẳng hạn. Năm nay có Travis, sở trường múa hiện đại, nhưng nhảy những thể loại khác cũng rất hay. Theo tôi thì anh chàng 18 tuổi này là người xuất sắc nhất năm nay. Bên nữ theo tôi là Allison, cũng mới 18 tuổi, cũng sở trường múa hiện đại, vừa dễ thương, vừa nhảy tốt các thể loại khác. Dưới đây là những bài thi tôi nghĩ là hay nhất từ trước đến giờ của năm nay:
Travis (18 tuổi) và Heidi (24 tuổi): Bài múa hiện đại này là một chuyện tình yêu trắc trở khi cô gái dành tình cảm cho chàng trai nhưng chàng thì lúc nồng nhiệt lúc hững hờ, lửng lơ vô định. Bông hoa tượng trưng cho tình yêu, băng ghế chính là cuộc sống, là đời thường, là không gian hữu hình len vào trong tình cảm, suy nghĩ của hai người.
Ivan (18 tuổi) và Allison (18 tuổi): Bài múa hiện đại này là chuyện tình thăng hoa, khi cả hai đắm chìm trong cảm xúc yêu đương nồng nàn. Ta có thể hình dung hai tâm hồn như đang bay bổng, khi thì đùa giỡn với sao trời, khi thì chạy đuổi nhau trên bờ sóng vỗ.
Lại Ivan và Allison: Điệu Tango này là sự ái ân, quyến luyến mà phóng khoáng của hai tâm hồn đang yêu. Tính cách khác biệt giữa nam và nữ trong tình cảm cũng được thể hiện rõ qua điệu nhảy: cô gái dịu dàng, nương tựa trong khi chàng trai lạnh lùng, nâng đỡ.
Một điểm để lưu ý nữa là âm nhạc trong những bài múa này được chọn quá tốt, chính là một trong những yếu tố quan trọng khiến cả tiết mục được thành công.

Chủ đề: Vui - Giải Trí & Âm Nhạc | Bình luận »

Hóa Thi Phấn

Ngô Quang Hưng | 24 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Tôi vừa đọc xong quyển The Hot Zone của Richard Preston, rất hấp dẫn! Quyển sách viết lại các sự kiện có thật liên quan đến một trong những dòng họ virus nguy hiểm nhất trong lịch sử nhân loại: họ Ebola (và anh em họ Marburg). Sau đây là một đoạn trích, mô tả người bị nhiễm Ebola (Richard Monet):

The headache begins, typically, on the seventh day after exposure to the agent. On the seventh day after his New Year’s visit to Kitum cave-January 8, 1980-Monet felt a throbbing pain behind his eyeballs. He decided to stay home from work and went to bed in his bungalow. The headache grew worse. His eyeballs ached, and then his temples began to ache, the pain seeming to circle around inside his head. It would not go away with aspirin, and then he got a severe backache. His housekeeper, Johnnie, was still on her Christmas vacation, and he had recently hired a temporary housekeeper. She tried to take care of him, but she really didn’t know what to do. Then, on the third day after his headache started, he became nauseated, spiked a fever, and began to vomit. His vomiting grew intense and turned into dry heaves. At the same time, he became strangely passive. His face lost all appearance of life and set itself into an expressionless mask, with the eyeballs fixed, paralytic, and staring. The eyelids were slightly droopy, which gave him a peculiar appearance, as if his eyes were popping out of his head and half closed at the same time. The eyeballs themselves seemed almost frozen in their sockets, and they turned bright red. The skin of his face turned yellowish, with a brilliant starlike red speckles. He began to look like a zombie. His appearance frightened the temporary housekeeper. She didn’t understand the transformation in this man. His personality changed. He became sullen, resentful, angry, and his memory seemed to be blown away. He was not delirious. He could answer questions, although he didn’t seem to know exactly where he was.

He appears to be holding himself rigid, as if any movement would rupture something inside him. His blood is clotting upæhis bloodstream is throwing clots, and the clots are lodging everywhere. His liver, kidneys, lungs, hands, feet, and head are becoming jammed with blood clots. In effect, he is having a stroke through the whole body. Clots are accumulating in his intestinal muscles, cutting off the blood supply to his intestines. The intestinal muscles are beginning to die, and the intestines are starting to go slack. He doesn’t seem to be fully aware of pain any longer because the blood clots lodged in his brain are cutting off blood flow. His personality is being wiped away by brain damage. This is called depersonalization, in which the liveliness and details of character seem to vanish. He is becoming an automaton. Tiny spots in his brain are liquefying. The higher functions of consciousness are winking out first, leaving the deeper parts of the brain stem (the primitive rat brain, the lizard brain) still alive and functioning. It could be said that the who of Charles Monet has already died while the what of Charles Monet continues to live.

Đại khái, Ebola hoàn toàn có khả năng “hóa thi” một cơ thể sống thành một bọc chất lỏng nhớp nhúa trong vòng vài hôm. Ebola là một loại virus xuất huyết (Hemorrhagic) gây xuất huyết toàn thân. Tỉ lệ tử vong của một số dòng virus thuộc họ Ebola là khủng khiếp: dòng Ebola-Zaire có tỉ lệ tử vong đến 90%. Xem thêm dữ liệu ở CDC cùng với các outbreaks gần đây. Quyển sách của Preston là nguồn cảm hứng của phim outbreak (Dustin Hoffman, Rene Russo, Morgan Freeman, Kevin Spacy)

Đến đây, tôi liên tưởng ngay đến Hóa Thi Phấn của Hải Đại Phú mà Vi Tiểu Bảo dùng để tiêu hủy xác Tiểu Quế Tử. Ebola cũng có thể lây theo kiểu đó: tiếp xúc với máu hoặc các dung dịch khác trong cơ thể - và chỉ cần nhiễm 1 con virus là đi chầu ngay. Ebola còn ghê gớm hơn cả Hóa Thi Phấn. Không nhớ trong các truyện khác của Kim Dung có độc dược nào gây tác dụng tương tự như Ebola không.

Chủ đề: Giới thiệu sách | Bình luận (2) »

Thiên tài tung hứng

Ngô Quang Hưng | 22 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Anh em Vova và Olga Galchenko được mệnh danh là cặp tung hứng có kỹ thuật tốt nhất trong lịch sử tung hứng. Xem videos ở Time Magazine. Nhân nhắc đến tung hứng, trong giới CS/Math có một nhân vật đã từng là hội trưởng hội tung hứng thế giới: giáo sư Ron Graham (xem thêm ở đây). Tôi rùa rắn thế nào mà đã từng viết một bài báo với Ron :-).

Chủ đề: Vui - Giải Trí | Bình luận »

20 triệu USD một vé máy bay

Ngô Quang Hưng | 21 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Theo NY Times

Space Adventures Ltd., a company based in Vienna, Va., that has sent three very wealthy men to orbit the earth on the International Space Station, is planning to announce today that future customers will be able to take an hour-and-a-half trip outside the station as well.

The price? Just $15 million, on top of the $20 million for the flight itself. For people who can afford $20 million for a 10-day vacation, the extra $15 million might seem like little more than overtipping.

Tính theo thuần túy xác suất thì mỗi chúng ta chỉ có xác suất 0.00000075 để được du thám không gian. Vì

Fewer than 450 people have traveled to space, and the club of spacewalkers is even more exclusive. Just 151 people have stepped outside the relative safety of their craft to greet the void with only a visor to separate life and death.

Nếu người ta có thể bỏ 35 triệu USD đi du lịch, hy vọng là họ có thể bỏ ít nhất 1/10 số tiền đó để làm từ thiện: tặng cho một researcher nghèo làm research chẳng hạn :-).

Chủ đề: Nhân vật và sự kiện | Bình luận (2) »

Cái gì đây kỳ này?

Ngô Quang Hưng | 21 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Chủ đề: Vui - Giải Trí | Bình luận »

Lê Công Tuấn Anh của Ấn?

Ngô Quang Hưng | 18 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Theo BBC:

Five people, one a policeman, have been killed in violence in the southern Indian city of Bangalore following the death of legendary film actor Rajkumar.

Tôi chú ý đến tin này vì Bangalore được mệnh danh là Silicon Valey của Ấn. Xem thêm bài ở NY Times về Bangalore.

Chủ đề: Nhân vật và sự kiện | Bình luận »

Lưu khố nhân loại

Ngô Quang Hưng | 17 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

People’s Archive đã được thành lập vài năm trước, nhưng mới công bố gần đây:

Peoples Archive is dedicated to collecting for posterity the stories of the great thinkers, creators, and achievers of our time. The people whose stories you see on this site are leaders of their field, whose work has influenced and changed our world.

Họ có nhiều interviews với các nhà khoa học đầu ngành (cùng với nghệ sĩ, văn nhân, …). Tiếc rằng còn có quá ít interview với các nhà khoa học, nhưng các interview đều thuộc loại in-depth, không phải kiểu viết báo chữ to cho bọn bị ADD.

Chủ đề: Trang web hay | Bình luận »

VNTex

Ngô Quang Hưng | 17 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Anh Hàn Thế Thành vừa cho biết đã cập nhật lại trang vntex.org. Bạn nào rảnh ghé thăm và gửi comments cho anh ấy.

Chủ đề: Nhân vật và sự kiện | Bình luận »

Sai lầm nghiêm trọng của một bài báo ở CACM

Ngô Quang Hưng | 14 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Một bài viết trong CACM mới đây mắc vài lỗi nghiêm trọng. Xem thảo luận ở complexity blog. Vụ này hứa hẹn nhiều hậu quả đầy màu sắc.

Chủ đề: Lý thuyết tính toán | Bình luận »

Trilogy nào hay nhất?

Ngô Quang Hưng | 14 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Số một mọi thời đại chắc chắn phải là God Father. Số hai và ba là MatrixLord of the Rings. Ngoài ba “bộ ba” này ra, tôi không nghĩ ra phim nào có đẳng cấp tương đương. (Tôi chưa bao giờ xem truyện hay phim Harry Potter, vả lại HP không phải là Trilogy.)

Gần đây, nghe bảo người ta sắp làm trilogy cho Atlas Shrugged, một tác phẩm nổi tiếng của Ayn Rand. Angelina Jolie muốn thủ vai Dagny Taggart. Cái theme chính của Atlas Shrugged là “các suy nghĩ độc lập và logic chính là động cơ vận hành thế giới loài người”, chứa các ý tưởng chính của Objectivism. Tôi rất thích cái theme này, nên rất hy vọng rằng Triloly cho Atlas Shrugged sẽ được hiện thực hay như Matrix. Rất hứa hẹn!

Chủ đề: Vui - Giải Trí | Bình luận (4) »

Chống identity theft bằng sinh trắc học

Ngô Quang Hưng | 14 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Tờ IEEE Spectrum có bài, tuy phân tích hơi nông. Đã có post về sinh trắc trên blog này. Tôi không biết dịch identity theft sang tiếng Việt như thế nào.

Chủ đề: Bảo mật và mật mã học | Bình luận (3) »

Tuyển Việt Nam sẽ đá World Cup vào năm 2014 ?!

Lê Hoàng Long | 12 tháng 07, 2006 | Bản để in Bản để in

Theo tin. Tôi đảm bảo trong vòng 52 năm nữa, tuyển Việt Nam vẫn chưa thể có mặt tại vòng chung kết World Cup. Không biết quý ngài ở LĐBĐVN dựa vào cơ sở nào mà có thể tuyên bố 8 năm nữa tuyển Việt Nam vào được vòng chung kết World Cup. Theo bài viết thì ta phấn đấu đứng ổn định trong số 10 đội đứng đầu châu Á, rồi dựa vào tình hình thực tế và yếu tố may mắn, ta có thể được đá World Cup. Hiện giờ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Iran, Ả-rập, Bahrain, Trung Quốc, Triều Tiên đã là những đội trên cơ Việt Nam. Kể thêm Úc, các đội thuộc Liên Xô trước đây, Iraq, Kuwait, Qatar, đến cả những đội chiếu dưới nữa là Ấn Độ, Thái Lan thì không biết Việt Nam đang đứng hạng thứ mấy nữa. Những đội này mười mấy hai chục năm nay, Việt Nam cũng đặt mục tiêu vượt qua, mà giờ chẳng thấy cải thiện được gì, chưa nói đến chuyện lâu lâu còn thua Singapore, Indonesia, thỉnh thoảng còn bị đàn em Lào hành hạ xấc bấc xang bang… Đọc cái tin xong được một trận cười đã đời :-).

Chủ đề: Vui - Giải Trí | Bình luận »

Các bài kế »