Mot la thien tai thuan tuy: Sinh ra da co nhung to chat dac biet va khong can ren luyen. Cai nay toi chi cong nhan sau khi biet den ten tuoi nha toan hoc An Do : Srinivasa Ramanujan (Chu khong phai la Einstein dau). Ho co nhung nang luc sieu nhien trong tu duy. Nguoi thuong khong the ren luyen ma dat duoc.
Hai la thien tai do ren luyen: Do la nhung nguoi ton tai trong ban than nhung to chat nhat dinh va trong qua trinh ren luyen to chat ay duoc phat trien den muc do cao. Co the den gioi han nao do se tao ra nhung phat minh.
Cau noi cua Edison chi dung 50%.

Bác Richard Hamming từng nhận xét là cần cù nghiên cứu (làm thêm giờ) có ảnh hưởng kiểu “compound interest” đến kết quả cuối cùng (tức là theo hàm mũ). Tôi không biết quan sát của bác ấy dựa trên những người “có ý thức chịu khó” hay là những người hi sinh thời gian cho đam mê nghiên cứu của mình. Cũng có lẽ vì đặc thù nghiên cứu là theo chiều sâu (chỉ cần sâu hơn một chút đã sang cảnh giới khác), chứ không theo chiều rộng (ví như … làm ruộng) nên có hiện tượng như bác Hamming nói chăng?

Tôi thì tôi chỉ nghĩ đơn giản là không có cái 1% kia thì 99% còn lại cũng là công cốc.

Tôi không nghĩ 99% kia là công cốc chút nào. Khẳng định này, ngoài cảm nhận cá nhân, còn được ủng hộ bởi khá nhiều nghiên cứu tâm lý học. (Xem thêm bài này, bài này của Terry Tao, hay bài này bên Cosmic Variance.) Như tôi đã viết trong bài “khen trẻ nhỏ thế nào”, tôi vững tin vào khẳng định sau đây:

Cần cù chắc chắn sẽ làm cho bạn và tôi thông minh hơn! Ít nhất, nếu bạn không tin điều này thì có thể hiểu nó theo cách khác: cần cù sẽ làm cho bạn và tôi khai thác trí thông minh của mình triệt để hơn nhiều lần.

Bản thân tôi thì có trải qua cả hai cảm giác: 1. hết mẫn cảm, không tiến xa được trong một lĩnh vực nào đó, 2. cứ đầu tư thật chiến, thật bài bản, cũng trở thành … expert dù mình chẳng có năng khiếu bẩm sinh gì. Nhưng dù sao expert vẫn là expert (đủ để lòe con trẻ), không bao giờ có thể thành master (không lòe ai cả, nhưng có thể làm những điều tưởng như không thể).