Kinh tế hành vi
Ngô Quang Hưng | 27 tháng 02, 2006 | 
Bản để in
Trích bài viết về Behaviorial Economics ở tạp chí Harvard:
Ashraf worked with a bank in the Philippines to design a savings plan that took off from the African woman’s cashbox. The bank created a savings account, called SEED (“Save, Earn, Enjoy Deposits”), with two features: a locked box (for which the bank had the key) and a contractual agreement that clients could not withdraw money before reaching a certain date or sum. The clients determined the goal, but relied on the bank to enforce the commitment. The bank marketed the SEED product to literate workers and micro-entrepreneurs: teachers, taxi drivers, people with pushcart businesses.
The SEED box, designed to appeal to the bank’s clients (“In the Philippines, they like ‘cute’ stuff,” Ashraf explains), helped mobilize deposits. “It’s similar to automatic payroll deduction, but not enough of the customers had direct deposit to make that work,” she says. To further encourage deposits, Ashraf worked with the bank on an additional program of deposit collectors who, for a nominal fee, would go to the customer’s home on a designated day and collect the savings from the SEED box. The withdrawal restrictions on the account helped clients avoid the temptation of spending their savings. The SEED savings account made a designed choice available in the marketplace that, so far, has helped a growing number of microfinance clients in the Philippines reach their savings goals.
Nhiều sinh viên Ph.D đã và đang áp dụng mô hình này trong nghiên cứu. Họ xin giáo sư hướng dẫn ép họ làm việc bằng cách thiết lập các buổi họp hàng tuần để … họ báo cáo những gì đã làm được trong tuần trước. Đến khi bạn gái/trai rủ đi chơi thì không đi được vì mình đã có hẹn với giáo sư hôm sau - cái hẹn mà … mình thiết lập 
Dĩ nhiên, giáo sư hướng dẫn — biết tâm lý này qua kinh nghiệm — cũng thường thiết lập các weekly meeting/seminar rồi. (Ở đây không tính các meetings do nhu cầu kết quả dự án của các Research Assistants và giáo sư.)
Bài viết rất hay, BTW. Behaviorial economics is a fascinating topic!
Hình thức này giống như “chơi hụi” ở Việt Nam mà bà con ta đã xài không biết từ bao giờ rồi. Ngoài ra, người ta còn có kiểu “để dành” theo thời điểm trong năm. Chẳng hạn chừng 3 tháng trước tết, những người buôn bán trong chợ trích một số tiền nhỏ mỗi ngày để đưa cho 1 người. Đến trước tết, người này trả lại tổng số tiền, hoặc trả lại bằng hiện vật (con gà, bánh chưng, mứt v.v…), để “thân chủ” của mình có cái mà đón tết. Hình thức này đã có ở Việt Nam không dưới 8 năm. Có điều mức độ tin cậy của các đầu mối này không cao nên xảy ra “giựt hụi” hoài.