Năm mức ngu dốt

Bài báo Five levels of ignorance ở Communications of the ACM (số 10, năm 2000) của Phillip G. Armour nhìn quá trình phát triển phần mềm như việc nắm bắt tri thức và giảm sự ngu dốt. Lý luận của ông rằng phần mềm là phương tiện thứ năm chứa tri thức rất hay (bốn phương tiện kia là DNA, não, phần cứng các loại, và sách).

Ông chia sự ngu dốt (về vấn đề X nào đó) nói chung, và dốt trong phát triển phần mềm nói riêng ra là năm mức:

  • 0OIkhông dốt: để đạt mức này ta phải biết X và chứng minh được rằng ta biết X. Ví dụ: tôi biết viết blog!
  • 1OIthiếu kiến thức: để … đạt được mức dốt này thì ta phải biết là ta thiếu kiến thức về X. Ví dụ: tôi biết là tôi không biết gì về cơ học lượng tử. Đạt được mức dốt này cũng đã tốt, vì nếu có nhu cầu tôi có thể đi tìm sách vở tài liệu về cơ học lượng tử để học thêm.
  • 2OI – thiếu nhận thức: ở mức dốt này thì ta không biết là ta không biết gì về X. Hiển nhiên là ta không thể cho ví dụ về 2OI nào! Tuy nhiên, thỉnh thoảng đọc sách đọc báo,đọc blog KHMT (!), tôi có thể tìm ra được nhiều thứ chưa bao giờ biết là mình không biết, và như thế tôi chuyển các thứ đó lên 1OI. Dù rằng với cơ học lượng tử nói chung thì tôi ở mức 1OI, chắc chắn là có các đối tượng cụ thể nào đó trong cơ học lượng tử mà tôi ở mức 2OI.
  • 3OI – thiếu quá trình: ở mức dốt này thì ta thiếu một quá trình cụ thể để khám phá ra rằng mình đang không biết rằng mình đang không biết về X. Nói cách khác, ở mức dốt này thì ta không biết cách nào để tìm ra các thứ mà ta không biết rằng ta không biết :-).
  • 4OI – siêu dốt: chữ này tôi dịch bừa từ chữ meta-ignorance, vì meta-physics người ta dịch là siêu hình (học). Ở mức dốt này thì ta không biết gì về năm mức ngu dốt.

Đến đây thì tôi không còn ở mức 4OI được nữa. (OI viết tắt của Order of Ignorance.)

Dân máy tính thường phải đọc/học rất nhiều để theo kịp sự phát triển với tốc độ ánh sáng của ngành mình. Trong quá trình này, với mỗi vấn đề X của ngành, ta sẽ chuyển dần dần từ 3OI xuống 1OI. Sau đó, nếu X là cái mà ta thật sự thích hoặc cần cho công việc thì sẽ chuyển nó lên 0OI.

Rất nhiều sinh viên và nghiên cứu sinh KHMT ở mức 3OI khi mới bắt đầu đi học. Sau đó họ tìm hiểu về quá trình nghiên cứu, quá trình tìm các vấn đề và hướng nghiên cứu mới, quá trính cập nhật kiến thức về ngành của mình, và chuyển dần các thứ lên 2OI. Để có một quá trình hiệu quả từ 3OI lên 2OI không dễ chút nào. Ví dụ đơn giản: các journals, conference nào trong ngành mình là có giá trị, làm thế nào để tìm đọc các bài trong chúng, phương pháp lọc bài đọc thế nào, vân vân.

Sau khi học được quá trình này rồi, ta có phương tiện để chuyển dần các khối kiến thức khác nhau lên 1OI. Đến khi sắp ra trường, chuẩn bị làm luận án Ph.D về cái gì đó thì (hy vọng rằng) ta đã có vài thứ ở 0OI.

Chủ đề : Giáo dụcBookmark the permalink. Trackbacks are closed, but you can post a comment.

7 Comments

  1. clairsang
    Posted 31/12/2010 at 1:35 am | Permalink

    Theo ý chủ quan của tôi thì đa số SVVN ở 3OI và 2OI, 1 số khá hơn thì đang ở 1OI. Mình thì đang ở 3OI 😀

  2. HaThuyAnh
    Posted 05/01/2011 at 4:35 am | Permalink

    Tôi thấy rằng nếu không định nghĩa X là cái gì (hoặc là ngành dọc gì) thì sẽ lẫn lộn giữa các mức. 1 người có thể ở mức thấp nhất đối với X=KHMT nhưng lại ở mức áp đỉnh của X=kỹ năng game (chẳng hạn).
    Như vậy xếp hạng này chỉ đúng cho mỗi X.

  3. Posted 14/01/2011 at 6:51 am | Permalink

    Xin phép anh Hưng cho em trích đăng lại bài này!

  4. Posted 04/11/2012 at 12:39 pm | Permalink

    Xin phép anh cho đăng bài này trên blog cá nhân của em? (Em xin dẫn nguồn)
    😀
    Thanks!

  5. rec
    Posted 06/11/2012 at 10:16 pm | Permalink

    Xem nào, với X = “Five levels of ignorance” thì tôi ở 1OI. Chứng minh:

    + Hiển nhiên, dễ thấy, khỏi bàn cãi tôi không là 4OI đối với X.
    + Nếu tôi là 3OI thì tôi đã không khám phá ra entry này để reply 🙂
    + Đúng là tôi có quá trình (bằng chứng là lang thang trên KHMT Bog) để có thể gặp X nhưng tôi không biết là tôi không biết X cho đến khi gặp post này của bác NQH. Vậy nên tôi là 2OI.
    + Cuối cùng, tôi đã biết là tôi không biết gì về X nên sau khi đọc entry này, tôi tìm đến bản gốc để xem thêm, nghĩa là tôi đã có nhu cầu tìm hiểu về X nên tôi phải là 1OI. ==> đpcm

    Nếu chứng minh ở trên của tôi là đúng, thì rất có nguy cơ tôi được nâng (hay giảm) level đối với X ấy chứ :))

Post a Comment

Your email is never published nor shared. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*