Các bài báo kinh điển của KHMT (5)

Trong một bài viết trước đây, tôi có ghi lại một phát biểu của Alan Turing: “Tầm mắt của chúng ta chẳng xa gì lắm, mà ta đã thấy bao nhiêu việc để làm.” Phát biểu này nằm ở cuối bài báo sau:

Turing, A.M. (1950). Computing machinery and intelligence. Mind, 59, 433-460.

Đây là bài báo mà Turing đề ra phép thử Turing cho sự thông minh của máy tính. Phép thử Turing đại khái như sau: để một máy tính “thông minh” và một người thật giao tiếp (dùng một instant messenger chẳng hạn) với một nhân viên thẩm vấn. Nếu nhân viên thẩm vấn không phân biệt được người và máy thì có thể kết luận máy đó thông minh. (Có thể phải làm phép thử nhiều lần để tăng độ tin cậy.)

Đến nay, phép thử Turing vẫn là một trong những thách thức quan trọng nhất của ngành trí tuệ nhân tạo. Chỉ tính về mặt triết học, có nhiều nhà nghiên cứu đã phê bình phép thử này: nó quá mạnh, quá yếu, không thử được cái gọi là “thông minh”, thậm chí “thông minh” vẫn chưa có định nghĩa thống nhất, vân vân.

Một vài ví dụ thú vị về các lý luận, sách vở xung quanh phép thử Turing bao gồm:

Trong bài báo này, thật ra Turing còn gợi ý giả thuyết mạnh hơn rằng các chức năng của não mang tính tính toán được (computable), và vì thế có thể mô phỏng bằng máy điện toán. Ngoài ra, ông đặt tiền đề cho ngành machine learning ở đề mục cuối của bài.

Tôi chú ý đến vài dòng cuối cùng, khi ông đưa ra hai hoạt động trí não mà máy có thể cạnh tranh với người: chơi cờ vua và hiểu+nói tiếng Anh. Các gợi ý này quả thật là viễn tri.

  • Nhận dạng tiếng nói, dù còn giới hạn, đã và đang được ứng dụng khắp nơi.
  • Đánh cờ thì không còn gì phải bàn. Vụ Deep blue chọi KasparovDeep Fritz chọi Kremnik đã thành chuyện cổ. Ngày 28 tháng 6 vừa qua, đại kiện tướng thế giới Michael Adams (số 7 thế giới, ELO 2719) bị máy tính Hydra độp tơi tả 5.5-0.5 (thua 5, hòa 1). Cuộc chiến cờ vua giữa người và máy đã đến hồi vãn tuồng. Dĩ nhiên máy tính còn một đoạn đường rất xa để đi trong cờ vây, bọn làm KHMT còn nhiều thứ để nghiên cứu; nhưng tôi không nghi ngờ gì việc máy tính sẽ thống trị cờ vây trong vòng 10 năm tới. (Xem danh sách các chương trình chơi cờ vây.)

Năm mươi lăm năm sau bài báo, chúng ta vẫn chưa đi hết tầm nhìn của Turing.

Chủ đề : Trí tuệ nhân tạoBookmark the permalink. Trackbacks are closed, but you can post a comment.

Post a Comment

Your email is never published nor shared. Required fields are marked *

*
*

You may use these HTML tags and attributes <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>