Kinh Dịch và Data Mining
Ngô Quang Hưng | 26 tháng 06, 2005 | 
Bản để in
Trong bài phỏng vấn ở báo NLĐ, ông Linh phát biểu rằng “Kinh Dịch là khởi nguồn của khoa học thông tin”. Thiết nghĩ Kinh Dịch chắc hẳn là một tài liệu văn hóa quan trọng, nhưng phát biểu trên quả thật là phóng đại quá đáng.
Để bảo vệ “khoa học tính” của Kinh Dịch, ông Linh so sánh khả năng dự đoán của Kinh Dịch với kiểu “dự đoán” của môn xác suất thống kê, và nói “ở toán xác suất, người ta đã chứng minh được tính chính xác và đúng đắn dựa trên các hàm toán cụ thể“. Tôi biết chút chút về xác suất thống kê, nhưng tôi không hiểu câu trên nói gì.
Chắc ông ấy muốn nói trong Kinh Dịch có ngầm chứa một thuật toán Data Mining. Kể ra một bài báo kiểu “A new clustering algorithm based on Dịch Kinh” mà xuất hiện ở KDD 2050 thì thú vị thật.
Vụ này làm tôi nhớ đến các tranh luận về “Intelligent Design vs. Evolution” gần đây ở Mỹ.
Bạn có tin rằng xoay đầu giường ngủ về hướng khác sẽ mang lại hạnh phúc không? Tôi thì tin vào sáng tạo và lao động chân chính.
Bạn có tin rằng xoay đầu giường ngủ về hướng khác sẽ mang lại hạnh phúc không? Tôi thì tin vào sáng tạo và lao động chân chính.
Nếu bạn cho rằng việc quay đầu giường về hướng khác có thể mang lại hạnh phúc là một chuyện nực cười, phản “khoa học” thì kết luận của bạn cũng có phần chủ quan như câu phát biểu của ông Linh vậy.
Khi bạn để màn hình máy tính của bạn đối diện với nguồn sáng mặt trời bạn sẽ cảm thấy khó chịu vì chói mắt. Nếu bạn xoay bàn làm việc đi hướng khác không có nguồn sáng chói này bạn sẽ cảm thấy dễ chịu hơn và làm việc lâu hơn. Dễ chịu trong người thì mọi chuyện bạn xử lý sẽ sáng suốt hơn. Đó là một trong những yếu tố mang lại cho bạn những thành công.
Ví dụ trên chỉ ra cho bạn một sự tác động của môi trường (ánh sáng) cụ thể mà bạn có đủ khả năng để cảm nhận được. Có rất nhiều trường năng lượng khác nữa có tác động vào con người. Các trường năng lượng này biến đổi tùy theo môi trường cụ thể nên tác động mạnh yếu khác nhau đến con người. Như vậy hướng kê giường có thể ảnh hưởng đến hạnh phúc của chúng ta :).
Từ lâu đã có nhiều nhà khoa học lớn phương Tây tìm về Khoa học Phương đông. Một trong các ông này từng phát biểu: Nếu có điều gì đó chúng ta chưa giải thích được bằng khoa học hiện tại mà phủ nhận nó thì hành động đó là một hành động phản khoa học.
Viết bởi Vũ Viết Mang
Bạn có tin rằng xoay đầu giường ngủ về hướng khác sẽ mang lại hạnh phúc không? Tôi thì tin vào sáng tạo và lao động chân chính.
Phát biểu trên là phát biểu triết lý cá nhân chứ không phải phủ nhận khoa học.
Nếu bạn biết có nghiên cứu KH đàng hoàng nào kết nối phong thủy và hạnh phúc (hoặc các khía cạnh cá nhân khác) thì xin cho tôi biết, cảm ơn rất nhiều!
Viết bởi Ngô Quang Hưng
Thế nào thì được gọi là nghiên cứu khoa học đàng hoàng? Khái niệm nghiên cứu khoa học đàng hoàng nó mù mờ quá, không đo được và hình như không khoa học mấy, nhà khoa học trẻ Ngô Quang Hưng.
Viết bởi Vũ Viết Mang
Nghiên cứu KH đàng hoàng là nghiên cứu dựa trên phương pháp khoa học . Mặc dù có nhiều trường phái triết học định nghĩa khoa học khác nhau (empiricism, scientific realism, positivism), điều này không ảnh hưởng đến phương pháp khoa học, đại khái gồm 4 bước:
1. Quan sát và mô tả một hiện tượng hoặc một số hiện tượng (ví dụ: quay đầu giường về phía tây thì hạnh phúc)
2. Thiết lập một số hypothesis để giải thích hiện tượng (ví dụ: hướng ngủ làm đổi trường điện từ tác động lên não, não tiết ra một số tố chất hạnh phúc tích tụ qua thời gian)
3. Dùng hypothesis để đoán các hiện tượng khác, hoặc để đoán các quan sát mới một cách quantitatively (ví dụ: thử một trăm nghìn người xoay đầu giường về hướng Tây, 80% luôn hạnh phúc)
4. Thiết lập các thí nghiệm khoa học để thử các dự đoán này (ví dụ: thử cho 100000 người này xoay đầu về đủ các hướng xem hướng Tây có phải hướng duy nhất mang lại hạnh phúc không?)
Nếu ngại hạnh phúc không đo được thì ta đổi “giàu có” chẳng hạn.
Nếu chỉ có bước 1 và 2, thì không phải nghiên cứu khoa học đàng hoàng mà là speculation, tán dóc cho vui ở bàn nhậu. Lý thuyết khoa học phải có thể chứng minh sai được (falsifiable), và dĩ nhiên tôi đồng ý với Popper.
(À quên, ad hominem là cái không nên dùng trong tranh luận. “Trẻ/già” không liên quan gì đến các lập luận.).
Viết bởi Ngô Quang Hưng
Chào bác Hưng,
Hôm nay tình cờ đi lạc vào đây, thấy chuyện này tuy đã cũ, nhưng là một chuyện tôi khá quan tâm, nên tôi mạn phép nói mấy lời, mặc dù nó chẳng liên quan gì đến khoa học máy tính cả.
Cá nhân tôi thì tin chuyện xoay đầu giường sang hướng khác có thể đem lại hạnh phúc. Hay nói đúng hơn là đem lại sức khỏe, mà sức khỏe quyết định nhiều thứ, trong đó có hạnh phúc.
Hiện nay có một môn gọi là Địa sinh học (geobiologie), nghiên cứu về ảnh hưởng và tác động của bức xạ, của từ trường trái đất đến sự sống, ảnh hưởng của các lọai vật liệu xây dựng, trang thiết bị, cấu trúc ngôi nhà, màu sắc v.v đối với sự sống và sức khỏe con người. Nếu như một nơi có địa từ trường xấu, người sống ở đó sẽ hay mệt mỏi, bệnh tật v.v. Nếu đầu giường của bác ở đúng vị trí có các sóng độc hại, bác sẽ thuường xuyên thấy căng thẳng, nhìn thấy vợ là muốn cãi nhau (chẳng hạn) thì rõ ràng là nếu bác xoay đầu giường ra chỗ khác, tránh ảnh hưởng của các sóng xấu này, vợ chồng bác sẽ hạnh phúc hơn. Các nhà địa sinh học bây giờ thì có máy móc để đo từ trường, đo chỉ số Bovis v.v, còn ngày xưa các nhà phong thủy thì dựa trên kinh nghiệm và quan sát. Các nơi có địa từ trường xấu hay tốt đều có những đặc điểm có thể nhận biết. Ví dụ các cụ nhà ta nói “mèo đến nhà thì khó, chó đến nhà thì sang”. Những chỗ nào có nhiều mèo là nơi có địa từ trường xấu. Hiện nay thì người ta đã biết rõ mèo và kiến là các lọai vật hay tìm đến những nơi có dòng điện từ trường dưới lòng đất.
Theo tôi các lý luận của khoa phong thủy chủ yếu dựa trên kinh nghiệm lâu đời, sau đó người ta đúc kết lại và tổng quát hóa lên, mục đích của khoa phong thủy cũng là để tìm sự hài hòa giữa con người va môi trường sống. Tuy vậy có lẽ không phải cái gì của phong thủy cũng đúng cả. Nhưng phong thủy cũng không bao giờ nói “Cứ quay đầu về hướng Tây là tốt”, mà quay về hướng nào còn phụ thuộc vào mạng, tuổi của từng người v.v và nhiều yếu tố khác. Chúng ta nếu chỉ biết một số điều sơ lược, không hiểu thấu đáo mà đã bác bỏ thì tôi cho rằng như vậy cũng không phải là có tinh thần khoa học. Thực tế có rất nhiều điều con người hiểu biết rất lâu trước khi khoa học giải thích được. Payre nói “Điều tôi biết không nghĩa lý gì cả so với điều mà người ta biết, điều mà người ta biết không có nghĩa lý gì cả so với điều người ta sẽ biết, điều mà người ta sẽ biết không có nghĩa gì cả so với điều hiện có.”
Một số nguyên lý của môn Địa sinh học dựa trên các khảo cứu khoa học, một số khác dựa vào môn cảm xạ học(radiesthesie). Bản thân tôi cũng đã theo học và thực hành môn cảm xạ học một thời gian, tôi thấy rất thú vị. Chúng tôi có thể quan sát được những điều thú vị ngay xung quanh mình để biết được sóng của địa từ trường ở 1 nơi là theo chiều nào, chỗ này là nhiều sinh khí hay tử khí, trong 1 căn phòng thì chỗ nào tốt chỗ nào xấu v.v. Tuy nhiên tất cả những cái đó chỉ là những gì sơ đẳng nhất, và tiếc là tôi không có thời gian để tìm hiểu sâu hơn. Cũng xin nói với bác Hưng là lớp học này của chúng tôi trong số các học viên có nhiều người là tiến sỹ vật lý.
Các môn phong thủy, kinh dịch, cảm xạ học và địa sinh học, thậm chí cả Đông y, đều có liên quan khá nhiều dến nhau. Nếu có thời gian tôi sẽ nói về cấu trúc của căn nhà ba gian hai chái có liên hệ kỳ lạ thế nào đến các nguyên lý của môn Đông y.
Chúc các bác luôn cảm thấy khỏe mạnh hạnh phúc trong căn nhà của mình!
Chào bác Thái Linh, khi nào có thời gian bác cứ viết tiếp nhé.
Tôi mới đọc vài dòng ngắn ngủi do Bác linh viết ở trên, tôi đã nhận ra Bác Linh là người tài cao, đức trọng. Lời lẽ giản dị nhưng sâu sắc thể hiện sự hiểu biết thấu đáo về dòng văn hóa ngàn xưa của người phương Đông, nhưng vẫn rất khiêm nhường (cái ta biết chỉ là hạt cát, cái không biết mới là sa mạc). Tôi tin rằng, bằng kiến thức và tình cảm của mình, Bác Linh sẽ cống hiến cho người đời nhiều bài viết hay và thực sự mang lại hạnh phúc cho họ. Tôi nhớ một vị thánh sư nào đó từng nói: Viết ra làm ta mất thời gian, mất khí, nhưng nội dung ấy mang lại lợi ích cho người, là ta làm phúc và sẽ được hưởng phúc. Đúng vậy, tôi mong Bác Linh mạnh khỏe, hưởng phúc từ những bài viết hay của mình. Và tôi cũng cảm ơn Ngô Quang Hưng đã mạnh dạn trao đổi quan điểm riêng của mình để Bác Linh thể hiện kiến thức sở trường ấy.
Xin cảm ơn.
Thưa Bác Linh, bài viết trên của Bác,có đoạn “Nếu có thời gian tôi sẽ nói về cấu trúc của căn nhà ba gian hai chái có liên hệ kỳ lạ thế nào đến các nguyên lý của môn Đông y”. Tôi mong được Bác nói cho người đời nghe về cấu trúc đó. Xin chân thành cảm ơn bác.
Chào bác Vũ An Linh, cảm ơn bác đã ghé thăm blog và bình luận.
Hạt cát tôi vẫn chờ bác Thái Linh viết tiếp mà tiếc thay bác ấy không tiếp tục.
Hạt cát Tôi vẫn bảo lưu ý kiến và câu hỏi cơ bản: Nếu các bác biết có nghiên cứu KH đàng hoàng nào kết nối phong thủy/kinh dịch và hạnh phúc (hoặc các khía cạnh cá nhân khác) thì xin cho tôi biết, cảm ơn rất nhiều!
Hoặc, một câu hỏi cụ thể hơn: nếu các bác biết có bất kỳ dự đoán nào dùng Kinh Dịch (dự đoán xác minh độc lập được) thì xin khai sáng cho tôi, tôi cảm ơn rất nhiều!
La^\n dda^\u va\o dda^y. Kho^ng bie^’t bo? da^’u chi’nh xa’c. Xin ca’c vi. thu+’ lo^?i .
Tha^’y ca’i na\y thu’ vi. ne^n co’ va\i y’ kie^’n chu? quan.
Ca^u ho?i cu?a anh/ba’c Hu+ng se~ kho^ng bao gio+` tra~ lo+\i ddu+o+.c theo phu+o+ng pha’p khoa ho.c .
Chi? vi\ ddie^\u kie^.n thu+’ 4 (conrolled exeperiment based on a large sample size) kho^ng la\m ddu+o+.c.
Ddie^\u kie^.n 1, 2, 3 nhu+ anh/ba’c Hu+ng vie^’t thi\ to^i nghi~ trong la~nh vu+.c phong-thuy/kinh-di.ch/tu+?-vi/etc. cu~ng co’. Ne^’u mo^.t nha\ bo’i toa’n na\o no’i la\ du+.a tre^n no+i/na(m/nga\y/gio+\ sanh va\ hi\nh da’ng, bao nhie^u ca’i
mu.c ruo^\i na(\m ddu’ng cho^? tre^n co+ the^? thi\ ngu+o+\i na\o ddo’ se~ gia\u/nghe\o/etc.
Thi\ to^i nghi~ ddo’ la\ mo^.t equation vo+’i ra^’t nhie^\u
variables dde^? ra mo^.t dda’p so^’. Chi? la\ ddo+\i nay kho^ng co’ ai co’ ddu? tie^\n ba.c tho+\i gio+\ va\ support dde^?
la\m controlled experiment.. Tha\nh ra ne^’u co’ ngu+o+\i na\o nhi\n tu+o+’ng ma(.c anh/Ba’c Hu+ng ma\ no’i sau na\y
o^ng se~ gia\u to. Va\ ne^’u chuye^.n ddo’ co’ tha^.t thi\ chu+a cha(’c anh/ba’c Hu+ng dda~ tin . Lucky shot tho^i !!
Cho ne^n hai be^n se~ luo^n luo^n la\ hai ddu+o+\ng tha(?ng song song.
Hôm nay vào đọc blog bác Hưng vô tình lại thấy cái bài này trôi lên (nhờ comment của bác Luong)
Trong ví dụ bác đưa ra về Phong thủy, cá nhân tôi nghĩ quay đầu giường ngủ có thể mang lại một chút hạnh phúc thật, nhưng cái hạnh phúc mà nó mang lại chắc chỉ bằng 1 phần rất nhỏ so với hạnh phúc có từ lao động sáng tạo chân chính. Cho nên tôi nghĩ ta cũng không cần quan tâm nhiều làm gì, mất một chút hạnh phúc cũng không sao
Cho tôi hỏi thế nào là “nghiên cứu KH đàng hoàng” thế nào là “sáng tạo và lao động chân chính” chẳng nhẽ ông cho rằng chỉ có từ thế kỷ 19 hay trở đi thì mới là KH à? Còn những cái nghiên cứu của người xưa thì vô giá trị hết à? Ông cho rằng chỉ có KH ngày nay thì mới đúng à? Những kiến thức của người xưa thì không phải là do lao động chân chính ma ra à?
Theo nhu thuyet Nhan Qua thi cu lam viec tot ta se hanh phuc, do vay niem tin cua anh Hung vao “Lao dong …” la hoan toan co the chung minh duoc bang “Khoa hoc co dien cua phuong dong”
Cung giong nhu anh Linh giai thich ve anh cua huong huong nam, hinh dang ngoi nha thong qua cac truong buc xa len con nguoi.
A toi nghe thay bao rang cac thanh tuu moi cua mon Topo cho phep nghien cuu hinh dang vu tru va giai thich thuyet phong thuy, khong biet co dung vay khong a?