
Ngày hai ba tháng chạp. Tập tọe gói bánh chưng. Và nghĩ về Hiến pháp.
Giải thích cho con: Chiếc bánh chưng. Từ thuở vua Hùng. Tích Lang Liêu. Chuyện đất trời người Việt. Chiếc bánh xanh. Lung linh ảnh hình. Của nước mình rất xa. Nhạt nhòa. Giữa tuyết trời xứ người tím ngát.
Cứ hàng năm màu xanh bánh chưng này. Làm tôi bồi hồi về một thời đói khát. Nhưng nó cũng mang cho tôi một vài niềm vui và hy vọng. Có lẽ vì cái màu xanh thắm giữa tiết trời lạnh lẽo ấy. Có nếp trắng tinh khôi với ba chỉ, đậu xanh. Kết keo âm ỉ. Rộn lòng người bên bếp lửa hồng ấm áp …
Còn Hiến pháp?
Nó là thứ mà họ lại hô hào góp ý, sửa sang.
Cứ như thể đến ngày tàn cuối năm
Ta lại được lôi vài thứ ra lau chùi đánh bóng
Vôi ve một tí mái hiên, cánh cổng
Chờ đón tất niên.
Dẫu nó cho ta một cảm giác mới mẻ một cách tạm thời
Tôi sợ mọi chuyện sẽ lại xảy ra như kỳ tắm rửa vừa rồi.
Nghĩ rằng rồi sẽ chẳng có thay đổi thực sự gì cả
Hiến pháp chỉ có thể thay, khi trong xã hội hình thành những tầng lớp có thế lực.
Họ có một nhu cầu đổi thay thành thực:
Để giành chính danh, chính nghĩa, cả những lợi quyền.
Và họ phải đủ sức mạnh để làm nên thay đổi.
(Không phải ngẫu nhiên những thay đổi hiến pháp bản chất nhất
Chỉ có được khi một đất nước giành độc lập
Khi những người đặt bút viết nên hiến pháp
Họ nghĩ trước tiên đến quyền lợi của Dân rồi mới tới bản thân mình).
Dẫu thế nào, tôi vẫn mong một ngày đất nước này sẽ lại hồi sinh
Còn những kẻ có tâm có quyền có chức
Cắn miếng bánh chưng xanh ngày xuân
sẽ thử nghĩ một lần về gốc
Của dân tộc
Đất nước này
Của sự tích bánh chưng bánh giầy:
Vào thời dựng nước cách đây mấy nghìn năm, Hùng Vương thứ 6 trị vì nước Việt. Một ngày nọ vua cha thấy mình đã già, cần người khôn ngoan nối dõi cai trị đất nước tốt đẹp. Sau khi đã sát hạch các hoàng tử về văn tài cũng như võ công, nhà vua rất đẹp lòng về tài nghệ song toàn của các hoàng tử nhưng còn phân vân chưa biết chọn ai. Một ngày nọ vua cha cho vời các con đến và bảo rằng: “Ai trong các con có thể nấu món ăn nào ngon nhất, kẻ ấy sẽ được ta truyền ngôi cho”.
Bảo bối của Lang Liêu, xin nghi lại đây cho rõ:
“Dưới Trời và trên Đất không có gì quí hơn hạt gạo mọc khắp đồng ruộng đất nước. Không cần phải sục sạo rừng rú hay biển sâu để tìm. Vậy con hãy chọn loại gạo tốt nhất, đó là thứ gạo nếp trên cánh đồng nhà, lấy thêm đậu xanh trong vườn nhà hay mua của vườn nhà hàng xóm, rất dễ gặt hái, sau đó mua thịt lợn nơi trại nuôi lợn trong làng và năm thứ gia vị ở sau vườn. Hãy vút gạo cho kỹ, đãi đỗ xanh sạch vỏ, gia vị tiêu hành muối nước mắm cho thịt heo, hái lá chuối hay lá dong sau vườn, rửa sạch và chẻ tre làm dây buộc. Cho gạo cùng thịt trên lá, lớp gạo bên dưới, đậu xanh và thịt heo ở giữa hai lớp gạo, gói lại thành hình vuông, biểu tượng của Đất, rồi gói đòn dài hình tròn, biểu tượng của Trời, lấy lạt buộc kỹ, sau đó bỏ vào nồi nước sôi, luộc chúng một đêm rồi lấy ra để ráo nước. Con sẽ thấy phép mầu hiện ra”.
Được cái,
Bây giờ đun bếp ga
Cũng khỏe hơn nhiều cái thời canh bếp than bếp củi….
A2, 3/2/2013